Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Renieke Wythie uit Wirdum: bekentenis en vonnis (1516)

Renieke Wythieszoon uit Wirdum stond in 1516 terecht wegens het wegnemen van graanschepen en vee. In de oorlogsjaren tussen de Gelderse partij en het gezag van Karel V bleef ook de bestraffing van diefstal doorgaan. Het vonnis bepaalde niet alleen zijn straf, maar ook de plaats waar die moest worden uitgevoerd.

De bekentenis

De regenten en raadsheren van Friesland hadden de bekentenis gezien van Renieke Wythieszoon uit Wirdum, ook Potmergen genoemd, die daar gevangen zat. Hij had zonder pijniging en zonder ijzeren boeien bekend dat hij ongeveer twee jaar eerder had geholpen twee met graan geladen schepen aan de andere kant van de meren weg te nemen.

Een rechtszitting in Leeuwarden, rond 1550.
Een rechtszitting in Leeuwarden, rond 1550.

Ongeveer een jaar eerder had hij ook geholpen twintig koeien op Het Bildt te stelen. Bovendien had hij ongeveer een maand eerder met een ander opnieuw een zwarte koe gestolen. De koe was van Claes op de Stiekwerf. Hij had haar aan een man in Marsum verkocht.

Het vonnis

Dit waren daden met een slecht voornemen en kwade gevolgen. Zij mochten niet onbestraft blijven, maar moesten tot voorbeeld voor anderen worden bestraft.

Een galgenveld, rond 1550.
Een galgenveld, rond 1550.

Na rijp beraad veroordeelden de regenten en raadsheren Renieke Wythieszoon, in naam en vanwege de meest christelijke koning van Spanje en heer van Friesland, onze grootmachtige heer, om naar Dykshoorne bij Beetgum te worden gebracht en daar aan een halve galg te worden opgehangen en gewurgd.

Vastgesteld in Leeuwarden op 7 oktober 1516. Onder de akte staan:

  • Gysbert van Raex
  • Geryt Mulart
  • Kempo, doctor in beide rechten
  • Rienck van Kambuir
  • Rienk Kamstra
  • Gerolt Herama.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.