Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Willem Frederik over de ruzie in Jelsum, 1649

In zijn dagboek noteerde stadhouder Willem Frederik in juni en juli 1649 meerdere keren een conflict rond de predikant van Jelsum. De korte aantekeningen zijn hieronder in samenhang in modern Nederlands weergegeven.

De kwestie in modern Nederlands

In juni 1649 noteerde Willem Frederik dat Frans Donia hem had aangesproken over Lambertus Schuiringa, predikant in Jelsum. De stadhouder geeft geen uitvoerige uitleg van het conflict. Wel komt dezelfde zaak in de weken daarna terug.

Later hoorde Willem Frederik van een geschil van Donia in Jelsum over de predikant. Vervolgens schreef hij dat Donia opnieuw had verloren bij afgevaardigden van de synode en daar zeer ontstemd over was. De tegenpartij wordt in de editie aangeduid met de naam Walteri.

Begin juli was Donia volgens het dagboek nog steeds gealarmeerd over de Jelsumer predikant. Hij wilde zich tot Gedeputeerde Staten en de Staten wenden en klaagde dat Nauta volgens hem te veel stemmen in Jelsum had.

De notities laten zien dat een conflict rond een dorpspredikant tot op het niveau van de stadhouder, de synode en het provinciebestuur kon doorwerken. Ze vertellen niet precies hoe de predikantskwestie en het geschil over de Jelsumer stemmen met elkaar samenhingen.

Doop rond 1650.
Doop rond 1650.

Kernwoorden uit het dagboek: "de predicant te Jelsum" en later de klacht dat Nauta "te veul stemmen heeft te Jelsum".

De oorspronkelijke notities

Willem Frederik schreef zeer beknopt en mengde Nederlands, Duits en Latijn. De volledige oorspronkelijke dagboektekst staat bij DBNL. De passages over Jelsum zijn te vinden bij 8/18 juni, later in juni en 3/13 juli 1649. Vanwege de vele andere zaken die hij op dezelfde dagen noteerde, is hierboven alleen het Jelsumer gedeelte hertaald.

Terug naar Jelsum in de 17de eeuw.

Dorpsleven rond 1650.

Dorpsleven rond 1650.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.