Stamboomonderzoek: waar begin je?

Wie onderzoek doet naar zijn familiegeschiedenis, verzamelt al snel veel namen, data en plaatsen. Toch begint goed stamboomonderzoek niet met zomaar zoeken op internet. Je begint dichtbij huis en werkt stap voor stap terug in de tijd.

Het doel is niet alleen om zoveel mogelijk namen te vinden. Het gaat er vooral om dat je kunt aantonen hoe personen met elkaar verbonden zijn.

Hoeveel voorouders hebben we eigenlijk?

1. Begin bij jezelf en je familie

Begin met wat je zeker weet. Noteer je eigen gegevens, daarna die van je ouders, grootouders en overgrootouders. Vraag familieleden naar trouwboekjes, rouwkaarten, bidprentjes, foto’s, brieven en oude familiepapieren.

Schrijf ook familieverhalen op. Niet alles zal later juist blijken, maar zulke verhalen kunnen wel goede aanwijzingen geven.

2. Werk van bekend naar onbekend

Ga niet meteen zoeken naar een verre voorouder. Werk steeds één generatie terug: van jezelf naar je ouders, van je ouders naar je grootouders en daarna naar je overgrootouders.

Controleer bij elke stap of de koppeling klopt. Een naam alleen is niet genoeg. Let ook op leeftijd, woonplaats, beroep, partner en namen van kinderen.

3. Gebruik de burgerlijke stand

Vanaf 1811 is de burgerlijke stand in Nederland de belangrijkste bron. Daarin staan geboorteakten, huwelijksakten en overlijdensakten.

Vooral huwelijksakten zijn nuttig. Daarin staan meestal de ouders van bruid en bruidegom. Daardoor kun je vaak veilig een generatie terug.

4. Gebruik online bronnen

Veel akten en indexen zijn tegenwoordig online te vinden. Goede startpunten zijn:

• WieWasWie;
• Open Archieven;
• FamilySearch;
• het Nationaal Archief;
• regionale archieven;
• voor Friesland: AlleFriezen en Tresoar;
• Delpher voor oude kranten.
• Voor links zie onze pagina over bronnen

Gebruik online stambomen van anderen vooral als aanwijzing. Neem gegevens niet zomaar over zonder controle in de oorspronkelijke bronnen.

5. Zoek vóór 1811 in kerkelijke bronnen

Voor de periode vóór 1811 gebruik je vooral doop-, trouw- en begraafboeken. Deze worden vaak afgekort als DTB-boeken.

• Doopboeken geven meestal de doopdatum en de namen van de ouders.
• Trouwboeken geven de namen van bruid en bruidegom en soms hun woonplaatsen.
• Begraafboeken geven vaak de begraafdatum en soms aanvullende informatie.

Let erop dat mensen vóór 1811 vaak nog geen vaste achternaam hadden. Zij gebruikten patroniemen, zoals Jans, Pieters, Douwes of Sybrens.
De spelling van namen stond niet vast dus probeer meerdere varianten.

6. Noteer je bronnen

Een stamboom zonder bronnen is onzeker. Schrijf daarom bij iedere vondst op waar de informatie vandaan komt.

Een goede bronvermelding bevat de naam van het archief, de soort bron, de plaats, de datum, het aktenummer of folionummer en liefst ook een link naar de scan.

Schrijf dus niet alleen: gevonden op internet. Noteer altijd de oorspronkelijke bron.

7. Registreer de gegevens overzichtelijk

Gebruik een stamboomprogramma, een spreadsheet of een eigen database. Belangrijk is dat je steeds op dezelfde manier werkt.

Leg per persoon in elk geval vast: naam, geboorte of doop, huwelijk, overlijden of begrafenis, beroep, woonplaatsen, ouders, partner, kinderen, bronnen en opmerkingen.

Als je wilt kunnen wij je hierbij helpen.

8. Leg twijfel eerlijk vast

Niet elke vondst is meteen zeker. Gebruik dan woorden als vermoedelijk, waarschijnlijk of mogelijk. Dat is beter dan doen alsof iets bewezen is.

Vooral bij veel voorkomende namen kan snel een verkeerde koppeling ontstaan. Controleer daarom altijd plaats, tijd, partner, beroep en familieverbanden.

9. Maak van gegevens een familiegeschiedenis

Een stamboom wordt pas echt interessant wanneer je meer verzamelt dan namen en jaartallen. Zoek ook naar beroepen, huizen, boerderijen, rechtszaken, boedels, belastingregisters en krantenberichten.

Zo ontstaat een verhaal over mensen, gezinnen, dorpen, werk en bezit.

Wij hebben een tool om je stamboom te genereren. Je mag deze tool gratis gebruiken om je stamboom te maken. Zelfs al je er één hebt met honderden namen. De tool registreert niets en alles wordt alleen op jou computer opgeslagen. Probeer het maar uit.

• Je mag deze tool gratis gebruiken om je stamboom te maken

10. Wat kun je met alle gegevens doen?

Met goed geregistreerde gegevens kun je later verschillende vormen maken:

• een familiewebsite;
• persoonspagina’s; ToenEnToen is daarvan een voorbeeld. Iedere voorouder heeft een eigen pagina
• een familieboek;
• een e-book;
• een stamboomposter;
• een tijdlijn;
• een kaart met woonplaatsen;
• verhalen over bijzondere voorouders.

Wij kunnen je hiermee helpen. Kijk naar onze diensten.

Samenvatting

Goed stamboomonderzoek begint dichtbij huis en werkt stap voor stap terug. Gebruik betrouwbare bronnen, noteer steeds waar je gegevens vandaan komen en wees voorzichtig met onbewezen koppelingen.

Zo bouw je niet alleen een lijst met namen op, maar een betrouwbare familiegeschiedenis.