Dit is ooit gebeurd in Friesland

Over de geschiedenis van Friesland leer je minder op school dan over die van Holland. Ook in Friesland was in het verleden genoeg te beleven. Oorlogen, opstanden, misdaad, armoede, handel, reizen en het gewone dagelijkse leven lieten hun sporen na.

Op deze website vind je verhalen en gebeurtenissen uit Friesland, vooral uit de periode 1450-1900. Veel verhalen zijn gebaseerd op kronieken, dagboeken, rechtbankverslagen, kranten en andere bronnen van tijdgenoten.

Bekijk de geschiedenis van de steden en dorpen van Friesland

Lees de dagboeken, kronieken en verhalen van ooggetuigen

Nieuwe en recent toegevoegde verhalen

Lemmer, haven 1790

Een plaatsgeschiedenis verteld vanuit wat een tijdgenoot zelf meemaakte en opschreef.

Catharina Schrader, 1720

Catharina Schrader beschreef tientallen jaren bevallingen, reizen en gezinnen.

Wirdum, Uniahuis 1515

Strijd, plundering en wraak in de omgeving van Leeuwarden.

Oppenhuizen, kerk 1580

1583 - Oppenhuizen en Sneek in een tijd van geloofsstrijd.

Uit de kronieken van Worp van Thabor

1499-1523 – De kronieken van Worp van Thabor, boek 5
De kronieken vertellen uitvoerig over oorlog, macht en onrust in Friesland.

• 1499-1523 – De kronieken van Worp van Thabor, boek 5

Waterput, 1550

1504 - De dodelijke put van Koudum.

Veldslag, 1550

1500 - De veldslag bij Bomsterzijl (Nijzijl).

Oorlog, opstand en geloofsstrijd

Grutte Pier, 1517

1515-1520 - Het verhaal van Grutte Pier.

Soldaten bij een stins, 1515

1515 - De Zwarte Hoop verwoest Bolsward.

Broek, cel rond 1600

1585 - De gevangen huurlingen in het hûnegat onder de toren van Broek.

Overstroming Friesland, 1825

17de en 19de eeuw - Rampjaren rond Sneek.

Op het platteland werden ook soldaten bij gezinnen ingekwartierd.

Uit de rechtbankverslagen

Hof van Friesland, 1550

1521 - De veroordeling van Yepke Vaer in Leeuwarden.

Rechtspraak, 1550

16de eeuw - Meer veroordelingen door het Hof van Friesland.

Dokkum, 1650

1668 - De zaak van Christiaan Wolters in Dokkum.

Markt, 1600

1605 - De zaak van Sjoerd Jans.

Dagboeken en ooggetuigen

Leeuwarden, Vismarkt 1790

1795 - Roelof Storm over Leeuwarden. Zijn dagboek volgt de omwenteling in de Franse tijd van dichtbij.

Leeuwarden, Nieuwestad 1790

1796 - Het dagboek van Roelof Storm gaat verder.

Lemmer, aanval 1799

1799 - Een dagboek over de Britse aanval op Lemmer.

Harlingertrekvaart, 1710

Meer dagboeken, kronieken en ooggetuigen.

Overzichten van dagboeken en ooggetuigen

Dagboeken, brieven, reisnotities en herinneringen zijn per onderwerp en plaats bij elkaar gebracht.

Klooster Thabor, 1500

Ooggetuigen uit Friesland: kronieken, herinneringen, brieven en ooggetuigenverslagen.

Friesland, oorijzer 1850

Dagboeken, brieven en herinneringen van onder anderen Lieuwe Jans, Dieuwke Hannema en Lolke Hulshuis.

Leeuwarden, Nieuwestad 1790

Ooggetuigen uit Leeuwarden: bewoners en bezoekers vertellen over de stad.

Klooster Thabor, 1500

Online kronieken, dagboeken en brieven uit Friesland.

Opstand, herberg en misdaad

Belastingoproer, 1748

1748 - Boeren rond Sneek komen in verzet tegen de belastingheffing.

Bergum, 1790

1795 - De diefstal in herberg Het Zwartkruis.

Bergummerheide, Zomerweg 1800

1783 - Moord bij de Zomerweg op de Bergummerheide.

Klepperman, 1800

De broers Alberts en de gevangenis van Leeuwarden.

Dagelijks leven in Friesland

Naast oorlog en politiek gaat Toenentoen.nl vooral over het gewone leven: wonen, werken, eten, slapen, opvoeding, ziekte en geboorte.

Dorpsstraat, 1650

Rond 1800 - Boerenleven in Friesland.

Haard en koken, 1800

Rond 1800 - Voeding in Friesland.

Wasvrouw, 1790

Rond 1800 - Kleding in Friesland.

Vroedvrouw Dokkum, 1714

18de eeuw - Bevalling en kraamzorg.

Ook slapen en bezoeken aan markten of kermissen maakten deel uit van het dagelijks leven.

Bedstee, 1800

Voor de 19de eeuw - Zo sliep men vroeger.

Leeuwarden, kermis 1850

Markten en kermissen in Friesland.