Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

In juli 1499 reizen hertog Albert van Saksen en zijn zoon Hendrick langs Friese steden om zich te laten huldigen.

Huldiging van Albert en Hendrick, 1499

In 1499, honderd jaar nadat hertog Albert van Beieren, Graaf van Holland, en zijn zoon Graaf Willem uit Friesland waren verdreven, kwamen hertog Albert van Saksen, Markgraaf van Meissen, en Landgraaf van Thüringen, samen met zijn zoon hertog Hendrick voor het eerst in Friesland aan. Ze arriveerden op 19 juli in Harlingen per schip vanuit Holland.

De prelaten en edelen uit Oostergo en Westergo ontvingen hen eervol en reisden dezelfde dag met hen naar Franeker. In Franeker werden hertog Albert en Hendrick op de vooravond van Sint-Maria Magdalena gehuldigd als eeuwige bestuurders van Friesland namens het Heilige Romeinse Rijk.

Een rechtszitting, rond 1550.
Een rechtszitting, rond 1550.

Op Sint-Maria Magdalenadag reisden ze naar Bolsward, waar ze op dezelfde manier werden gehuldigd als in Franeker. Op 24 juli, de avond voor Sint-Jacobusdag, reisden hertog Albert en Hendrick met veel hoge geestelijken en lokale machthebbers van Sneek naar Leeuwarden.

Toen zij bij de Huizumerweg kwamen, wachtten de inwoners van Leeuwarden hen daar met kruisen en banieren op. Zij vielen voor de hertog op de knieën en verontschuldigden zich voor misdaden en rebellie in het voorgaande jaar. De hertog vergaf hen en de volgende dag, op Sint-Jacobusdag, na de mis in de kerk bij Oldehove, huldigden de inwoners van Leeuwarden hertog Albert en Hendrick als erfelijke bestuurders van Friesland namens de Keizerlijke Majesteit en het Heilige Romeinse Rijk.

Plaatsen in de regio rond 1500

Op dezelfde Sint-Jacobusdag benoemde hertog Albert in Leeuwarden zijn eerste raad. De leden kwamen uit Oostergo en Westergo.

Uit Oostergo:

  • Paulum, abt van Klaarkamp.
  • Meester Bucko, pastoor van Huizum en licentiaat in beide rechten.
  • Meester Nanno, pastoor van Leeuwarden.
  • Rienck Emega uit Kammengaburen.
  • Schelte Tyaerda uit Oppergeest.
  • Tako Wbbama.

Uit Westergo:

  • Heer Petrum, abt van Oldeklooster.
  • Heer Benedictus, pastoor van Franeker en doctor in de rechten.
  • Schelto Liauckama uit Sneek.
  • Jarich Hotnia van het Nijlân.
  • Hessel Martena uit Franeker.

Deze raadsleden zouden samen met de kanselier namens de hertog rechtspreken in zaken die aan hem werden voorgelegd.

Een rechtszitting, rond 1450.
Een rechtszitting, rond 1450.

Verwante passages in de kroniek

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Klooster Thabor, rond 1500.
Klooster Thabor, rond 1500.
Gewapende boeren, rond 1500.
Gewapende boeren, rond 1500.
Een schutter, rond 1495.
Een schutter, rond 1495.
Een boerenerf, rond 1550.
Een boerenerf, rond 1550.
Hooien, rond 1550.
Hooien, rond 1550.

Dagelijks leven in deze periode

De kronieken van Worp

Boek 4: Friesland vanaf 1399

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, uitgegeven door het Friesch Genootschap, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 1-2 (PDF-bladzijden 14-15).

Online kronieken, dagboeken en brieven - met de pdf van Worp van Thabor, boek 5

  • De eerste zin van de gedrukte tekst is onvolledig overgeleverd. De uitgever geeft in een voetnoot de woorden "Negen en negentig, hondert". Het jaartal 1499 staat in de marge. De hertaling neemt het jaartal en het tijdsinterval van honderd jaar over uit de lezing van de uitgever; die chronologie is hier niet zelfstandig gecorrigeerd.
  • De aankomst op 19 juli en de huldiging op de vooravond van Maria Magdalena staan beide in de tekst. De huldiging is daarom niet aan de avond van 19 juli gekoppeld. De reis naar Bolsward staat op Maria Magdalenadag, niet op de dag erna.
  • De ontmoetingsplaats heet in de druk "Huesmare wech"; in de hertaling staat Huizumerweg.