Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Na het vertrek van de Hollandse machthebbers in 1399 regelen de Friezen opnieuw zelf hun verdediging, bestuur en rechtspraak.
Het vierde boek behandelt de gebeurtenissen in Oostergo, Westergo en de Zevenwouden vanaf de verdrijving van Albrecht van Beieren en zijn zoon in 1399 tot de huldiging van Albrecht van Saksen in 1498.
Twee aanvoerders voor de verdediging
Nadat hertog Albrecht van Beieren, graaf van Holland, en zijn zoon graaf Willem van Oostervant met de andere Hollanders uit Oostergo, Westergo en Zevenwouden waren verdreven, mochten ook de Friese ballingen die met de graaf waren vertrokken na een bestand terugkeren. Ieder ging weer naar zijn eigen bezittingen.
De gezamenlijke Friese standen kozen twee heerschappen om een eventuele nieuwe oorlog tegen de graaf van Holland te leiden. In Oostergo werd Syuerd Wyaerda uit Goutum, bij Leeuwarden, gekozen. Voor Westergo kozen zij Harinck in den Haegh, aan wie de naam Harinxma verbonden werd. Alle andere Friezen moesten de beide aanvoerders bijstaan en in oorlogszaken gehoorzamen.
Rechters en landdagen
De Friezen bleven volgens hun oude gewoonte ieder jaar rechters kiezen. Ook hielden zij gemeenschappelijke vergaderingen, de landdagen. In Oostergo vonden die bij Barrahuys plaats en in Westergo bij Hartwerd. Later besloten de gewesten zulke bijeenkomsten ook in een stad te houden.
Plaatsen bij dit verhaal
Daarvoor kwamen de volgende steden in aanmerking:
Op deze landdagen werden klachten over geweld behandeld die de plaatselijke grietslieden en lagere rechters niet zelf konden oplossen.
Wie de vonnissen en besluiten van de gezamenlijke landen en steden minachtte, negeerde of weigerde uit te voeren, werd vredeloos verklaard. Zo iemand werd vervolgd totdat hij zijn overtreding had goedgemaakt en genoegdoening had gegeven.
Deze rechtspraak en dit bestuur bleven bestaan tot 1498, toen hertog Albrecht van Saksen in Friesland werd gehuldigd. De Saksische heerschappij vanaf 1499 heeft een eigen vervolg. Eerst stonden de Friezen opnieuw tegenover elkaar en waren er gevechten om Groningen.
Verwante passages in de kroniek
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
De kronieken van Worp
Werk en leven in de middeleeuwen
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek (uitgave Friesch Genootschap, Leeuwarden, 1850), gedrukte blz. 1-2 (PDF blz. 12-13). De tekst is volledig in modern Nederlands hertaald; onzekere historische identificaties blijven afzonderlijk vermeld.
De kroniek noemt Harinck "in den Haegh". Dat is hier als oorspronkelijke plaatsaanduiding behouden en niet zonder nader bewijs gelijkgesteld aan Den Haag in Zuid-Holland.
Online kronieken, dagboeken en brieven - de pdf-uitgaven van Worp van Thabor.
De volledige bij deze pagina horende passage is opnieuw vergeleken met de gedrukte tekst van boek 4. Namen, aantallen, bedragen, voorwaarden en de oorspronkelijke vertelvorm zijn behouden. Open betekenis- of identificatievragen hierboven blijven als zodanig gelden; zij zijn niet met nieuwe feiten ingevuld.