Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Na zijn terugkeer in Sneek besluit Rienick Bockema een klooster te stichten op zijn eigen land bij IJsbrechtum.
Een klooster naar het voorbeeld van Windesheim
Toen Rienick Bockema uit Holland was teruggekeerd en zijn dochter was getrouwd, wilde hij een plan uitvoeren dat hij al langer had: een klooster stichten van de reguliere kanunniken. Het moest een klooster zijn met een goed hervormd en vroom geestelijk leven.
In Windesheim bij Zwolle, in het Sticht Utrecht, begonnen de liefde tot God en een deugdzaam leven onder de reguliere kanunniken te stralen onder de mensen, als een kaars die de duisternis verlicht. Op verzoek en met hulp van wereldlijke en kerkelijke heren, steden, gemeenschappen en edelen werden bestaande kloosters hervormd en nieuwe gesticht.
Rienick vertelde zijn plan aan enkele vertrouwde vrienden. Zij beloofden hem geld en land te geven zodra hij met de stichting zou beginnen.
Het besluit op 26 april 1406
Op de tweede zondag na Pasen, 26 april 1406, hielden de kanunniken hun kapittel in Windesheim. Rienick reisde naar die vergadering en bood zijn land bij IJsbrechtum aan. Daar konden zij met zijn hulp en de steun van andere goede mensen een klooster van hun orde bouwen.
Hij vroeg de vergadering om geschikte broeders met een goed leven naar Friesland te sturen. Die moesten de plaats bekijken en het land uit zijn handen aannemen. De vergadering stemde hiermee in.
Plaatsen bij dit verhaal
Op 7 juni van dat jaar begon Rienick het eerste huis te bouwen op zijn eigen land in het gebied van IJsbrechtum. De plaats heette voordien Abordt. Op dat terrein had hij al een stins met andere huizen staan.
Tien mensen zien een groot licht
In de nacht nadat Rienick met de aanleg van het eerste huis was begonnen, vertelden drie mannen en zeven vrouwen dat zij een groot licht hadden gezien. Het leek uit de plaats van het toekomstige klooster op te stijgen en tot aan de hemel te reiken. De tien getuigen vertelden hun waarneming ook aan anderen.
Rienick had dit verhaal met eigen hand in zijn register opgeschreven. Toen hij de berichten over het licht hoorde, verheugde hij zich en dankte hij God. Hij was ervan overtuigd dat zijn begonnen werk God welgevallig was. Ook andere mensen werden door het verhaal aangespoord bij de bouw van het klooster te helpen.
Van Abordt naar Thabor
De plaats had eerst Abordt geheten. De bisschop die het klooster later wijdde, gaf het de naam Thabor: hij nam de letter T van achter aan de oude naam en zette die vooraan.
Rienick trekt in 1410 in het klooster
In 1410 verliet Rienick het wereldlijke leven en trad hij in het klooster Thabor, dat hij zelf had gesticht. Daar deed hij zijn professie.
Rienick werd geen priester, omdat hij in gevechten of als rechter betrokken was geweest bij het vergieten van bloed. Wel droeg hij het geestelijke gewaad dat ook de priesters onder de reguliere kanunniken droegen.
Rienick bleef 26 jaar in het klooster en overleed op hoge leeftijd op 29 februari 1436.
De reden voor de uitvoerige beschrijving
Ik heb hier zo uitvoerig over heer Rienick Bockema en zijn klooster Thabor geschreven, omdat ik niet graag zou zien dat het werk van zo'n man met de tijd vergeten wordt. Want ik, die deze kroniek heb geschreven, heb in zijn klooster Thabor mijn geloften afgelegd.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
De kronieken van Worp
Werk en leven in de middeleeuwen
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek (uitgave Friesch Genootschap, Leeuwarden, 1850), gedrukte blz. 7-10 (PDF blz. 18-21). De tekst is volledig in modern Nederlands hertaald; onzekere historische identificaties blijven afzonderlijk vermeld.
Het verhaal van het lichtverschijnsel komt bij Worp uit een register dat hij aan Rienick Bockema toeschrijft. De verklaring van de naam Thabor is eveneens van Worp. De mededeling over Worps overlijden in 1538 is een latere toevoeging aan de tekst.
De passage over het grote licht is een in de kroniek opgenomen verslag van tien getuigen. De schrijver beroept zich op een register dat Rienick Bockema zelf bijhield. Het lichtverschijnsel is daarmee niet als onafhankelijk vastgesteld feit gepresenteerd.
De uitleg van de naam Thabor door de laatste letter van Abordt te verplaatsen, is de historische uitleg in de kroniek. Het is geen afzonderlijk geverifieerde naamkundige verklaring. De korte ik-tekst over het bewaren van de herinnering aan Bockema is als citaatblok in de oorspronkelijke vertelvorm behouden.
Online kronieken, dagboeken en brieven - de pdf-uitgaven van Worp van Thabor.
De toevoeging Appendix loopt van het slot van gedrukte blz. 9 door op blz. 10. Zij is een later bericht over de kroniekschrijver en is daarom afzonderlijk van zijn eigen ik-verslag weergegeven. De afdrukdatum 26 februari 1538 is behouden zonder externe biografische correctie.
De volledige bij deze pagina horende passage is opnieuw vergeleken met de gedrukte tekst van boek 4. Namen, aantallen, bedragen, voorwaarden en de oorspronkelijke vertelvorm zijn behouden. Open betekenis- of identificatievragen hierboven blijven als zodanig gelden; zij zijn niet met nieuwe feiten ingevuld.
Een latere toevoeging over de kroniekschrijver
De toevoeging na Worps eigen tekst noemt hem Worperus van der Geest. Hij was eerst subprior, daarna procurator en ten slotte prior. Volgens die toevoeging overleed hij op 26 februari 1538.