Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Na het mislukte beleg van Groningen vallen de Groningers versterkte huizen in de Ommelanden aan, terwijl in Friesland oude partijtwisten terugkeren.

Twee huizen bij de kerk van Appingedam

De Groningers trokken na het vertrek van de bisschop de stad uit. Met steun van Friezen die in de Ommelanden woonden, begonnen zij stenen huizen van de Onsta-partij af te breken.

Eerst kwamen zij bij de huizen van Omcke en Popcke Snelgers in Appingedam. Het ene huis stond aan de westkant van de kerk, het andere aan de oostkant. Daarna trokken zij naar het huis van Omcke Ripperda in Farmsum.

Toen de Groningers en hun Friese helpers het huis van Omcke Ripperda in Farmsum wilden bestormen, kwamen ongeveer vijfhonderd zeerovers op hen af. Die waren in de nacht ongemerkt vanuit Geerzijl aangekomen. In het gevecht doodden zij ongeveer zestien Groninger burgers en daarnaast veel Friezen.

Afbraak van een steenhuis bij Appingedam, rond 1401.
Afbraak van een steenhuis bij Appingedam, rond 1401.

De burchtgracht vol kleine schepen

De Groningers en Friezen trokken daarop terug naar Appingedam. Daar bleven zij drie dagen. Ze verzamelden veel kleine schepen en voeren ermee de burchtgracht van het huis in Farmsum binnen. Op deze manier veroverden zij alsnog het huis.

Na de verovering verdronken de aanvallers alle genoemde zeerovers in de burchtgracht en de zijlriet bij Farmsum. Ook namen zij op het huis de oude Haere uit Westerwolde gevangen. Hij bleef zeven jaar opgesloten in Groningen.

Plaatsen bij dit verhaal

Daarna gingen de Groningers met hun Friese bondgenoten verder naar de Munte. Ze braken het huis van Menne Homwerda af en trokken vervolgens naar het huis van Eylt Ekinga in Oosterbroek, dat zij eveneens neerhaalden.

Afbraak van een steenhuis bij De Munte, rond 1401.
Afbraak van een steenhuis bij De Munte, rond 1401.

Schieringers en Vetkopers

In dezelfde periode laaide ook in Friesland de strijd tussen de Schieringers en Vetkopers weer op. Aanzienlijke families en de conversen van kloosters sloten zich bij de verschillende partijen aan. Er vielen doden, er werd bloed vergoten en er gebeurden andere gewelddadigheden.

Zodra een buitenlandse landsheer Friesland aanviel en de Friese vrijheid wilde beperken of het land aan zijn gezag onderwerpen, legden de partijen hun onderlinge strijd stil. Het hele land keerde zich dan gezamenlijk tegen de buitenlandse vijand.

Vrede was voor de Friezen schadelijker dan een aanval door vreemde heren: in vredestijd vergoten zij onderling meer bloed. Als de Friezen samen tegenover een vreemde landsheer stonden, vloeide er minder Fries bloed. De kloosters, waar toen nog veel conversen woonden, sloten met de heerschappen van hun partij opnieuw afspraken om hun vijanden te bestrijden.

In Sneek woonde in deze jaren de ridder Rienick Bockema. Hij raakte betrokken bij de strijd om de macht in Friesland en zou later het klooster Thabor stichten.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

De kronieken van Worp

Gewapende mannen bij een brug, rond 1400.
Gewapende mannen bij een brug, rond 1400.
Vissen met fuiken, rond 1450.
Vissen met fuiken, rond 1450.
Water halen, rond 1450.
Water halen, rond 1450.
Een stadspoort, rond 1425.
Een stadspoort, rond 1425.
Wasgoed wassen, rond 1450.
Wasgoed wassen, rond 1450.

Werk en leven in de middeleeuwen

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek (uitgave Friesch Genootschap, Leeuwarden, 1850), gedrukte blz. 3-5 (PDF blz. 14-16). De tekst is volledig in modern Nederlands hertaald; onzekere historische identificaties blijven afzonderlijk vermeld.

De aantallen zeerovers en gedode mannen zijn de opgaven van Worp, niet onafhankelijk vastgestelde aantallen.

De gedrukte tekst meldt dat de Groningers en de Friezen de zeerovers verdronken. Dat is uitdrukkelijk een handeling van de overwinnaars, niet slechts een mededeling dat de zeerovers tijdens het gevecht verdronken.

Online kronieken, dagboeken en brieven - de pdf-uitgaven van Worp van Thabor.

Op gedrukte blz. 3 staan Oneke Ripperda en Minne Homwerda; bij het vervolg op blz. 4 gebruikt de afdruk Omcke Ripperda en Menne Homwerda. Beide vormen zijn per passage behouden. Er is geen nieuwe genealogische identificatie uit afgeleid.

De volledige bij deze pagina horende passage is opnieuw vergeleken met de gedrukte tekst van boek 4. Namen, aantallen, bedragen, voorwaarden en de oorspronkelijke vertelvorm zijn behouden. Open betekenis- of identificatievragen hierboven blijven als zodanig gelden; zij zijn niet met nieuwe feiten ingevuld.