Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Rienick Bockema uit Sneek reist naar Jeruzalem en Litouwen, verliest na de Hollandse terugtocht zijn huis en keert in 1402 naar Friesland terug.
In Sneek woonde de ridder Rienick Bockema, een zoon van Bocke Doedingha. Hij trouwde met een dochter van Feicke Sickinga uit Goënga. Zijn huis heette Rodenburg en stond op de plaats waar later de Burchstraat lag. Die straat behield de naam van het vroegere huis.
Rienick trok met de koning van Engeland ten strijde tegen de Turken. In die strijd gedroeg hij zich zo dapper dat hij tot ridder werd geslagen. In 1386 overleed zijn vrouw Bott. Op 3 februari 1387 vertrok Rienick uit Sneek naar Jeruzalem. Op 14 oktober keerde hij terug.

In 1393 reisde Rienick met hertog Willem van Gelre, andere Duitse vorsten en heren en de Pruisische heren naar Litouwen. Ze belegerden het slot Gaerde, dat toebehoorde aan Wykolt, een Litouwse vorst. Wykolt was christen geweest, maar was weer tot afgoderij overgegaan.
Op de negende dag van het beleg veroverden de christelijke troepen het slot. Daarbij werden ongeveer vierduizend mensen gedood. In het veroverde slot vond Rienick een beeld van Maria, de reine moeder van God. Wykolt had dat vereerd toen hij nog christen was.
Rienick nam het Mariabeeld mee naar Friesland en zette het in Sneek in de Sint-Anthoniuskerk. Die kerk werd later de Kruisbroederskerk genoemd. Het beeld stond er ook nog toen dit verhaal werd opgeschreven.
Rienick bracht ook twee jonge jongens uit Litouwen mee. Hij liet hen in Sneek dopen en naar school gaan. Een van hen wilde zich niet goed gedragen. Als hij met andere kinderen speelde, nam hij een koot in zijn hand, wierp die in het water en zei:
De jongen uit Litouwen:
Ik doop je, zoals ik zelf gedoopt ben.
Rienick strafte de jongen herhaaldelijk en corrigeerde hem streng wegens dit gedrag en andere overtredingen. Toen hij geen verbetering zag, liet hij hem overzee brengen, zodat hij de andere kinderen niet zou misleiden.
De andere jongen kreeg van Rienick de naam Mauritius. Hij leerde ijverig en gedroeg zich goed. In 1408 ging Mauritius in het klooster Thabor wonen, dat Rienick had gesticht. Hij werd er procurator en stierf daar op 18 mei 1423.

In 1398 nam hertog Albrecht van Beieren Friesland in en stelde hij baljuws aan, naar de gewoonte van Holland. De baljuws stonden boven de plaatselijke schouten en grietmannen. Rienick werd baljuw van Wagenbruggerdeel, Geesterland en Doedingewerffstal.
Ik heb dit in het vorige boek van deze kroniek uitvoerig beschreven. Daarom hoef ik het hier niet opnieuw te vertellen.
De Friezen vonden dat de hertog zich niet hield aan zijn beloften. Hij legde hun lasten op die zwaarder waren dan hij in zijn bezegelde brieven had toegezegd. Daarom verdreven zij hem in 1399 uit Friesland. Rienick moest met de hertog vertrekken. Zijn huis Rodenburg in Sneek werd verwoest.
In 1401 werd een bestand gesloten en konden de ballingen naar hun eigen bezit terugkeren. Rienick kwam eerst naar Stavoren. Op Maria-Lichtmis, 2 februari 1402, haalden mensen hem daar op en brachten hem naar Sneek.
In hetzelfde jaar liet Rienick zijn enige dochter Hisse trouwen met Agge Harincxma uit den Haegh. Toen Rienick later het klooster inging, kreeg Agge de heerschappij over Sneek. In 1403 kregen Agge en Hisse een zoon, Bocke Harincxma, van wie de Harinxma-familie in Sneek afstamde. Zij kregen ook een dochter, Hylck, die trouwde met Gerrolt Herama uit Tzum.
Na de terugkeer uit Holland en het huwelijk van zijn dochter kon Rienick beginnen aan de stichting van klooster Thabor bij IJsbrechtum.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.





Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek (uitgave Friesch Genootschap, Leeuwarden, 1850), gedrukte blz. 5-7 (PDF blz. 16-18). De tekst is volledig in modern Nederlands hertaald; onzekere historische identificaties blijven afzonderlijk vermeld.
De namen van de buitenlandse plaatsen, Wykolt en Gaerde, volgen de kroniek. De plaats Den Haegh bij Agge Harinxma is niet zonder meer gelijkgesteld aan een moderne plaatsnaam. Worp noemt zijn vrouw als dochter van Feycke Sickinga en vervolgens Bott.
De oorspronkelijke tekst duidt Rienicks echtgenote eerst aan als "Feicke Sickinga dochter" (dochter van Feicke Sickinga) en noemt haar bij het overlijden in 1386 "Bott". Beide aanduidingen zijn in het verhaal behouden zonder ze stilzwijgend gelijk te trekken.
De gebiedsnamen "Wagenbruggerdeel", "Geesterlandt" en "Doedingewerffstal" zijn in deze correctie dicht bij de oorspronkelijke tekst gehouden; de eerdere weergave als Gaasterland en Doniawerstal was onvoldoende onderbouwd.
Online kronieken, dagboeken en brieven - de pdf-uitgaven van Worp van Thabor.
De volledige bij deze pagina horende passage is opnieuw vergeleken met de gedrukte tekst van boek 4. Namen, aantallen, bedragen, voorwaarden en de oorspronkelijke vertelvorm zijn behouden. Open betekenis- of identificatievragen hierboven blijven als zodanig gelden; zij zijn niet met nieuwe feiten ingevuld.