Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Terwijl hertog Albert in Friesland wordt ontvangen, probeert jonker Nytert Fox bij Groningen een versterking in handen te krijgen.

Jonker Fox verslagen bij Groningen

Op 19 juli 1499, de dag waarop hertog Albert in Friesland aankwam, reisde Nytert Fox, ook bekend als jonker Fox, vanuit Leeuwarden met vierhonderd soldaten naar graaf Idzard over de Eems. Dit was om de Dam van de graaf over te nemen namens de hertog van Saksen en om de stad Groningen te benauwen. Toen jonker Fox in Oupwolde aankwam en daar met zijn soldaten at en dronk, kwamen de Groningers hierachter. Ze trokken met ongeveer duizend burgers en soldaten uit de stad naar jonker Fox in Oupswolde.

Plaatsen in de regio rond 1500

Toen jonker Fox de Groningers zag naderen, had hij nog met zijn troepen kunnen ontsnappen. Hij was echter zo overmoedig en achtte zijn tegenstanders zo weinig gevaarlijk dat hij niet week, maar hen in het open veld tegemoet trok. Bij Oupswolde kwamen ze samen en vochten hevig. Omdat de Groningers beter voorzien waren van kanonnen en andere oorlogsmiddelen en bovendien een grotere troepenmacht hadden, raakte jonker Fox uiteindelijk gewond. Hij kon niet langer staande vechten, maar verweerde zich nog een tijd dapper op zijn knieën. De Groningse soldaten wilden hem graag gevangennemen, maar hij wilde zich niet overgeven. Uiteindelijk werd hij gedood met twaalf of dertien van zijn soldaten op 22 juli, de dag van Maria Magdalena.

Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.
Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.

Veel van zijn soldaten werden gevangengenomen, en de rest vluchtte naar de Dam. Het lichaam van jonker Fox werd naar Groningen gebracht en begraven in de kerk van de Minderbroeders vóór het altaar van Maria Magdalena. Hertog Albert was zeer bedroefd toen hij hoorde dat zijn kapitein was gedood. Jonker Fox was de grootste en meest succesvolle kapitein van wie men in die tijd wist te vertellen.

Een veldslag, rond 1550.
Een veldslag, rond 1550.

Verwante passages in de kroniek

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Een beleg, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.
Soldaten onderweg, rond 1495.
Soldaten onderweg, rond 1495.
Bevoorrading van een versterkt huis, rond 1515.
Bevoorrading van een versterkt huis, rond 1515.
Een nachtelijke ontsnapping, rond 1500.
Een nachtelijke ontsnapping, rond 1500.
Een gevecht bij het water, rond 1460.
Een gevecht bij het water, rond 1460.

Dagelijks leven in deze periode

De kronieken van Worp

Boek 4: Friesland vanaf 1399

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, uitgegeven door het Friesch Genootschap, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 2-3 (PDF-bladzijden 15-16).

Online kronieken, dagboeken en brieven - met de pdf van Worp van Thabor, boek 5

  • Het getal "iiij hondert" is op de scan gecontroleerd: vierhonderd. Met "bussen" worden hier kanonnen bedoeld. De waardering van Fox als grootste en succesvolste kapitein is die van de kroniek.
  • De voetnoot van de uitgever verduidelijkt "sagh an" als "sagh ankamen". Dit is weergegeven als het zien naderen van de Groningers.