Toen en Toen ..
Het verhaal van Friesland

Algemene gegevens van een verkoopakte notariële akte van 21 april 1827, uit Dantumadeel

Het betreft een notariële akte van 21 april 1827, opgesteld in Dantumadeel. In deze akte wordt de verkoop vastgelegd van een perceel miedland (weiland) gelegen in Rinsumageest. De koopsom bedraagt 192 gulden en het perceel heeft een grootte van ongeveer 1 bunder en 46 vierkante roeden.

Koper

De koper van het perceel is Frederik de With, oud-grietman van Oostdongeradeel, wonende te Murmerwoude. Een grietman was een bestuurder van een grietenij (vergelijkbaar met een burgemeester), wat aangeeft dat het hier om een persoon van aanzien gaat. Hij koopt het land als investering of uitbreiding van bezit.

Verkopers (feitelijk handelend)

De verkoop wordt uitgevoerd door meerdere personen die daadwerkelijk bij de notaris zitten. Dit zijn Pieter Gerrits Kroese (landbouwer te Roptazijl), Gerrit Synes Kroese (gardenier te Pietersbierum), Klaas Drewes Uitterdijk (landbouwer te Rinsumageest) en Binne Uilkes Bouma (landbouwer te Dantumawoude). Zij vertegenwoordigen (een deel van) de eigenaars en handelen de verkoop formeel af.

Keuken rond 1800.
Keuken rond 1800.

Verkopers “in kwaliteit”

Daarnaast treden Gerrit Jacobs Brunia (landbouwer te Schalsum) en Rinse Alberts Hanenburg (arbeider te Westergeest) op als verkoper “in kwaliteit”. Dit betekent dat zij niet voor zichzelf verkopen, maar in een bepaalde hoedanigheid, bijvoorbeeld als voogd, gemachtigde of vertegenwoordiger van anderen, zoals minderjarigen of afwezige erfgenamen.

Lastgevers

Als lastgevers worden genoemd

  • Cornelis Faber (grofsmid), Sneek
  • Ids Faber (uurwerkmaker) Sneek
  • Sybe Faber (schoenmaker) Sneek
  • Gertje Gerrits uit Schalsum

Een lastgever is iemand die een ander opdracht geeft om namens hem te handelen. In deze akte betekent dit dat zij mede-eigenaar zijn van het land, maar de verkoop laten uitvoeren door de genoemde verkopers of vertegenwoordigers.

Willem Thomas van der Mark

Willem Thomas van der Mark, schoenmaker te Rinsumageest, wordt vermeld als weduwnaar van Fokje Rinses Visser en als vader en voogd over zijn kinderen Thomas, Rinze, Albert en Grietje van der Mark. Dit geeft aan dat hij optreedt namens zijn minderjarige kinderen, die vermoedelijk erfgenamen zijn en dus mede-eigenaar van het land. Zijn rol is die van wettelijk vertegenwoordiger binnen de verkoop.

Hoogwater rond 1825.
Hoogwater rond 1825.

Interpretatie van de situatie

De combinatie van meerdere verkopers, lastgevers en vertegenwoordigers wijst sterk op de verkoop van een stuk land dat afkomstig is uit een nalatenschap. Het perceel was verdeeld over verschillende erfgenamen, waaronder de familie Faber en de kinderen van Willem van der Mark. Omdat niet alle betrokkenen zelf aanwezig waren of handelingsbekwaam waren, werd gebruik gemaakt van lastgevers en vertegenwoordigers om de verkoop juridisch correct af te handelen.

Samenvatting

Deze akte beschrijft de gezamenlijke verkoop van een geërfd stuk land in Rinsumageest door meerdere erfgenamen en hun vertegenwoordigers. Ids Faber en de andere Fabers zijn mede-eigenaren die als lastgever optreden, terwijl anderen de verkoop feitelijk uitvoeren. Willem van der Mark vertegenwoordigt zijn kinderen als voogd. De koper is een welgestelde bestuurder die het land verwerft.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Voetreis rond 1840.
Voetreis rond 1840.
Trekschuit rond 1840.
Trekschuit rond 1840.
Keuken rond 1800.
Keuken rond 1800.
Wasdag rond 1800.
Wasdag rond 1800.
Handwerk rond 1800.
Handwerk rond 1800.

Dagelijks leven