Het keizerlijke bevel aan graaf Edzard

Keizer Maximiliaan aan graaf Edzard van Emden:

Wij, Maximiliaan, door Gods genade gekozen Romeins keizer, altijd vermeerderaar van het Rijk, koning in Duitsland, van Hongarije, Dalmatië, Kroatië enzovoort, aartshertog van Oostenrijk, hertog van Bourgondië en Brabant, paltsgraaf enzovoort, maken u, Edzard, graaf van Emden, het volgende bekend.

Wij hebben u eerder door onze keizerlijke dagvaarding en bevelbrief opgeroepen om op de veertiende dag te verschijnen en onze keizerlijke uitspraak te horen en te verkrijgen in het geschil tussen de hooggeboren Georg, hertog van Saksen, landgraaf van Thüringen en markgraaf van Meissen, onze oom, vorst, raadgever en blijvende bestuurder van Friesland, aan de ene kant, en u aan de andere kant. Daarbij waren de eerwaarde Filips, aartsbisschop van Keulen, aartskanselier van het Heilige Rijk in Italië, onze geliefde neef en keurvorst, en de eerzame, ons geliefde Lodewijk van Eessensheim, landcommandeur te Koblenz, aangewezen. Dit stond in onze oproep die wij u daarover hebben gestuurd.

Nu stellen wij duidelijk vast dat u na de dood van wijlen hertog Albrecht van Saksen, Georgs vader, onredelijk en tegen onze opdracht, ons bevel en onze verklaring, maar ook tegen uw eigen wil, geschriften en eed in, hebt geweigerd uw graafschap van onze geliefde oom en vorst, de hertog van Saksen, als leen te ontvangen en hem daarvoor de vereiste hulde en manschap te bewijzen.

Bovendien heeft hij u als zijn stadhouder in Oost-Friesland en de Ommelanden aangesteld. Hij heeft u toegestaan zich stadhouder van deze landen te noemen en te schrijven, om die landen te beschermen. U hebt echter het tegenovergestelde gedaan en doet dat nog steeds. U verhindert dat men vanuit die landen bij hem in beroep gaat. De genoemde inkomsten betaalt u niet, u brengt ze niet in rekening en u draagt zijn rechtmatige deel niet af.

Ook brengt u de inwoners van Appingedam, het Oldambt en anderen niet tot huldiging en gehoorzaamheid. Tegen recht en rede in weigert u zekerheid en waarborg te geven voor de overdracht van de landen tegen betaling van het geld dat op de Ommelanden is vastgelegd. Evenmin houdt u zich aan de brief en het contract die tussen u beiden zijn gesloten.

Uw optreden is onredelijk en in strijd met onze opdracht en verklaring. Als keizer moeten wij daarin voorzien en een oplossing vinden. U bent verplicht daaraan zonder weigering of dwang mee te werken. Uit het verdere verzoek van onze genoemde oom blijkt ons echter dat u dat geheel veracht.

Daarom bevelen wij u met deze brief uitdrukkelijk het volgende, om onze zware ongenade en bestraffing, die van het Rijk en bovendien de rijksban en de zwaardere ban te voorkomen.

U en de erfgenamen van het leen moeten voortaan het graafschap, met alle andere bezittingen en goederen die van ons en het Heilige Rijk in leen worden gehouden, van onze genoemde oom en vorst, hertog Georg van Saksen, en zijn erfgenamen als leen ontvangen. U moet hem daarvoor de gebruikelijke hulde, eed en manschap bewijzen, hem trouw, gehoorzaam en dienstbaar zijn en alles doen wat een goed leenman zijn leenheer verschuldigd is.

Daarom ontslaan wij u krachtens deze brief vrij en volledig van de hulde en eed voor dat leen waarmee u op enige wijze aan ons verbonden bent en waarop u zich tegen ons bevel zou willen beroepen. Voortaan blijft u daarmee aan hem en zijn erfgenamen verbonden.

U mag de titel van het stadhoudersambt gebruiken zolang hij dat wil. U mag niet langer verhinderen of verbieden dat men bij hem in beroep gaat. U moet zijn gezag trouw handhaven en niet toestaan dat het wordt verminderd.

U moet de gebruikelijke, vrijwillige inkomsten in de Ommelanden die bij uw ambt horen zorgvuldig innen en daarvan ieder jaar behoorlijk rekening afleggen. Ook moet u betalen wat u tot nu toe niet hebt betaald.

U moet de inwoners van Appingedam, het Oldambt en de andere plaatsen die onze oom hertog Georg nog niet hebben gehuldigd en hem nog geen eed hebben gezworen, daartoe dwingen. U moet verder alles uitvoeren wat tussen onze genoemde oom en vorst van Saksen en u is afgesproken.

Ook moet u voldoende waarborg en zekerheid geven dat u, zodra hij het geld betaalt dat voor u op de Ommelanden is vastgelegd, diezelfde Ommelanden onmiddellijk, zonder weigering of schade, aan hem overdraagt en in zijn handen stelt.

U moet elk van deze bepalingen volledig uitvoeren binnen twee maanden nadat u deze brief hebt gezien, zoals u verplicht bent en zoals wij van u verwachten. Daarmee voldoet u aan onze ernstige aanmaning.

Als u dat niet doet en nog meer ongehoorzaamheid wilt tonen, zullen wij ons door ons gezag gedwongen zien met de hierboven genoemde en andere straffen tegen u op te treden als tegen een opstandeling die ons en het Heilige Rijk veracht. Houd daar rekening mee.

Gegeven in onze stad en die van het Heilige Rijk, Keulen, op de eenentwintigste dag van september, in het jaar na Christus' geboorte vijftienhonderddertien, in het zevenentwintigste jaar van onze Romeinse regering en het drieëntwintigste jaar van onze Hongaarse regering.