Na het keizerlijke bevel krijgt graaf Edzard nog een waarschuwing, maar hij blijft Groningen en de Ommelanden bezet houden.
Een tweede brief van de keizer aan Edzard
Na dit bevel stuurde keizer Maximiliaan nog een afzonderlijke brief aan graaf Edzard.
Een rechtszitting, rond 1550.
Keizer Maximiliaan aan graaf Edzard:
Maximiliaan enzovoort.
Edele, geliefde en trouwe,
Wij hebben eerder de geschillen behandeld tussen de hooggeboren Georg, hertog van Saksen, landgraaf van Thüringen en markgraaf van Meissen, onze geliefde oom, vorst, raadgever en enige bestuurder van de landen van Friesland, aan de ene kant, en u aan de andere kant. Onze commissarissen hebben de zaken eerst in Neuss en later in Keulen gehoord.
Om gegronde redenen hebben wij onze genoemde oom, hertog Georg, een keizerlijk bevel en een bevelbrief gegeven en laten uitgaan. Daarin schrijven wij u wat onze wil en bedoeling in deze zaak zijn. Tot nu toe hebben wij uitgesteld dat bevel aan u te sturen.
Wij verwachtten namelijk dat u zich intussen met hem zou hebben verzoend, de zaak in goed overleg zou hebben geregeld en vrijwillig zou hebben gedaan wat u hem naar rede en recht verschuldigd bent. Dat hebben wij u bij het afscheid ook schriftelijk laten weten via uw afgevaardigden in Augsburg.
Een rechtszitting, rond 1450.
Nu vernemen wij echter van hem dat u hardnekkig bij uw onredelijke voornemens en ongehoorzaamheid blijft en onze genoemde aanmaning niet ter harte neemt. Daarom konden wij het niet langer ophouden en uitstellen. Op zijn rechtmatige verzoek hebben wij ons genoemde bevel, met alles wat daar rechtens bij hoort, laten uitgaan.
Daarom is ons uitdrukkelijke bevel en onze genadige raad dat u deze zaak niet verder veracht. Gedraag u tegenover hem zo dat u geen aanleiding geeft om volgens dat bevel verder tegen u op te treden. Dit hebben wij niet voor u willen verzwijgen. Handel hierin naar onze ernstige bedoeling.
Gegeven in Sankt Goar aan de Rijn op de achtentwintigste dag van oktober in het jaar 1513 enzovoort.
Edzard houdt Groningen en de Ommelanden
Ondanks alle genoemde bevelen en brieven van de keizer hield graaf Edzard Groningen en de Ommelanden in zijn macht. Hij wilde de Ommelanden niet aan de hertog overdragen en ook geen rekening afleggen over de opbrengsten ervan.
Een stadswacht, rond 1550.Een boerenerf, rond 1550.Hooien, rond 1550.Graan dorsen, rond 1550.Wasgoed bleken, rond 1550.
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, uitgegeven door het Friesch Genootschap, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 104-105 (PDF-bladzijden 117-118).
De tweede keizerlijke brief staat volledig in één grijs blok, inclusief "Maximiliaen etc.", de aanhef, alle overwegingen, het bevel en de datering Sankt Goar aan de Rijn, 28 oktober 1513. De afdruk heeft geen afzonderlijk onderschrift. De eigen wij-vorm is behouden.
De brief verwijst naar de eerdere behandelingen in Neuss en Keulen en naar de schriftelijke boodschap via Edzards afgevaardigden in Augsburg. Hij herhaalt niet alle bepalingen of de termijn van het eerdere mandaat. Die termijn is daarom niet als nieuwe keizerlijke zin aan deze tweede brief toegevoegd.
Het vervolg over het niet overdragen van de Ommelanden en het weigeren van rekening over de opbrengsten is het relaas van de kroniek na de brief. Het daaropvolgende Aduardse overleg begint in de volgende pagina.
De druk noemt Georg in deze tweede brief de "enigen Gubernatoer", hier enige bestuurder. Het eerdere mandaat noemt hem daarentegen "ewigen Gubernatoer", blijvende bestuurder. Dat verschil is niet gelijkgetrokken.
