Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Na ongeveer een maand voor Asperen te hebben gelegen, dwongen de Bourgondiërs de Gelderse bezetting tot vertrek. De achtervolging ging door over de Veluwe tot bij Arnhem.

De Geldersen verlaten Asperen

Omstreeks 5 augustus 1517 verlieten de Gelderse soldaten Asperen. Ze konden er niet langer blijven door gebrek aan voedsel. De Bourgondische soldaten en ruiters hadden verhinderd dat er nieuwe voorraden de stad binnenkwamen.

De Geldersen trokken door het Sticht van Utrecht, door de venen in de omgeving van Amersfoort. Zij waagden zich niet aan de rechtstreekse weg, omdat ze bang waren voor het Bourgondische leger.

Toen de Bourgondiërs van hun vertrek hoorden, gingen zij hen achterna met hun soldaten en hun militaire uitrusting. Zij trokken door de Veluwe en staken er alles in brand, tot aan Hattem. Ook de voorstad van Hattem brandden zij af.

Soldaten onderweg, rond 1495.
Soldaten onderweg, rond 1495.

Het leger trekt naar Arnhem

Intussen bereikten de uit Asperen vertrokken Gelderse soldaten Arnhem. Daar verbleef hertog Karel van Gelre. Hij liet een deel van hen de stad binnengaan en stuurde de anderen over de Rijn, naar een plaats waar de Bourgondiërs niet gemakkelijk konden komen.

Plaatsen in Friesland rond 1517

De Bourgondiërs trokken vervolgens van Hattem via Zutphen naar Arnhem. Ook op die tocht staken zij de plaatsen waar zij doorheen trokken in brand. Voor Arnhem stelden zij al hun geschut op en beschoten de stad hevig.

Een rechtszitting, rond 1550.
Een rechtszitting, rond 1550.

Een brief uit de belegerde stad

Nadat het Bourgondische geschut één keer had gevuurd, kwam er uit Arnhem een brief van de gezanten van de koning van Frankrijk, die zich binnen de stad bevonden. Floris van Egmond en de andere Bourgondische bevelhebbers lazen de brief.

Onmiddellijk werden de trommels geslagen. Onder bedreiging met verlies van leven en goederen werd iedereen verboden nog langer iets in Gelre in brand te steken of schade aan te richten. Daarna vertrokken de Bourgondische ruiters en soldaten uit het hertogdom.

Overleg in Utrecht

Later kwamen in Utrecht gemachtigden van de Spaanse en Bourgondische vorst en van de hertog van Gelre bijeen. Zij wilden een blijvende vrede sluiten over Friesland.

Een definitieve overeenkomst bereikten zij niet. Wel spraken zij een bestand van zes maanden af. De overeenkomst werd op 17 september 1517 gesloten en op 21 september in Friesland voorgelezen. De volledige voorwaarden volgen op de volgende pagina.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Een belegerde stins, rond 1514.
Een belegerde stins, rond 1514.
Een gewapende boer, rond 1550.
Een gewapende boer, rond 1550.
Een markt, rond 1550.
Een markt, rond 1550.
Een beleg, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.
Een vrachtschuit, rond 1550.
Een vrachtschuit, rond 1550.

Dagelijks leven

De kronieken van Worp

Boek 4: Friesland vanaf 1399

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 208-209 (PDF-bladzijden 221-222).

Ooggetuigen en bronnen.

Kronieken, dagboeken en brieven - de bronuitgaven van Worp van Thabor.

  • In de venen bij Amersfoort ontbrak en is aangevuld. Rechten wech is als rechtstreekse weg weergegeven, niet op eigen gezag de kortste route. De bestaande algemene weergave van reistuch als militaire uitrusting is behouden; de precieze militaire woordbetekenis is in deze ronde niet onafhankelijk vastgezet.
  • De Franse gezantenbrief wordt genoemd, maar niet afgedrukt. Er is daarom geen inhoud, aanhef of ondertekening verzonnen. Eén keer vuren, onmiddellijke trommels, verbod op straffe van leven en goederen en vertrek uit Gelre zijn behouden. Het bestand is verhalend ingeleid; de eigen akte volgt op 1517-11.