Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Hoyte Roucoma: Dronrijp door de ogen van een schoolmeester

Hoyte Stoffels Roucoma (1661-1719) kwam als schoolmeester naar Dronrijp en bleef er de rest van zijn leven. Hij was ook koster en organist. Tussen 1690 en 1718 hield hij een memoriaal bij waarin grote en kleine gebeurtenissen uit het dorp naast elkaar staan.

1694: een gereformeerde schoolmeester bestelt bij een katholieke timmerman

Roucoma liet in 1694 een nieuwe stoel maken door een katholieke timmerman. Ook noteerde hij hoe zijn katholieke buurman Rynk Pyters met de lutherse Marie trouwde, terwijl hun kinderen gereformeerd werden gedoopt. Het zijn kleine voorvallen, maar juist daardoor geven ze zicht op de dagelijkse omgang tussen inwoners die niet dezelfde kerk bezochten.

1711: 135 katholieken in een dorp van ongeveer 750 inwoners

Toen in 1711 opnieuw een katholieke kerk kon worden gebouwd, telde Roucoma 135 katholieken in Dronrijp. De kerk werd aan de buitenkant door een gereformeerde timmerman gebouwd; een katholieke vakman deed het binnenwerk. De samenwerking vond plaats in een dorp waar de herinnering aan de gedwongen overgang van de oude parochiekerk na de Reformatie nog dichtbij was.

Stadsleven rond 1715.

Stadsleven rond 1715.

Een laan verdwijnt door geldgebrek

Roucoma beschreef ook Fetza State. Na 1708 kwam die in handen van Taecke Sybrand van Burmania, die volgens de kroniek veel dronk en in geldnood raakte. Hij verkocht de oprijlaan met zes rijen iepen voor een lage prijs. Roucoma vond dat pijnlijk: de regelmatige laan hoorde voor hem bij het aanzien van Dronrijp.

1709 en 1716: meten hoe koud januari was

Roucoma keek nauwkeurig naar het weer. Van hem zijn tabellen bewaard waarin hij de eerste 21 januaridagen van 1716 met dezelfde periode in 1709 vergeleek. Het KNMI rekent hem daardoor tot de vroege Nederlandse temperatuurwaarnemers. In zijn memoriaal schreef hij daarnaast over storm, onweer en bijzondere hemelverschijnselen.

Friese stad rond 1715.

Friese stad rond 1715.

Waarom zijn kroniek voor Dronrijp belangrijk is

Voor veel dorpen kennen we vooral belastinglijsten, kerkboeken en rechterlijke stukken. Roucoma voegt daar de blik van één bewoner aan toe. Zijn aantekeningen verbinden Dronrijp in de 17de eeuw met Dronrijp in het begin van de 18de eeuw.

In beeld

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.