Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Dronrijp door de eeuwen

Dronrijp groeide op de Friese klei tussen Franeker en Leeuwarden. De kerkbuurt, de bebouwing bij de brug en vaarten, het boerenland en later spoor en industrie vormden het dorp. Schoolmeester Hoyte Stoffels Roucoma hield tussen 1690 en 1718 een kroniek bij met namen en kleine gebeurtenissen uit het dagelijks leven. In de 18de eeuw groeide hier Eise Eisinga op, die vanaf zijn vijftiende wekelijks naar Franeker liep voor extra wiskundelessen.

Dronrijp in de 18de eeuw

16de eeuw

In 1543 schreven de pastoor en een tweede geestelijke (vicaris) uitgebreid over land, huurders, armoede en water. Een opvallende passage noemt de overlast van zwervers en rondtrekkende krijgsknechten.

Dronrijp in de 16de eeuw

Dronrijp in de 16de eeuw

Landbouw rond 1550.

Landbouw rond 1550.

17de eeuw

Het Camminghagasthuis dateert uit 1608. De Salviuskerk kreeg nieuwe portalen en een orgel, en vanaf 1690 noteerde schoolmeester Roucoma gebeurtenissen en namen uit het dorp.

Dronrijp in de 17de eeuw

Dronrijp in de 17de eeuw

Zuivelbereiding rond 1650.

Zuivelbereiding rond 1650.

18de eeuw

Eise Eisinga werd hier in 1744 geboren. In dezelfde eeuw ontstonden Schatzenburg en het gasthuis Vredenhof.

Dronrijp in de 18de eeuw

Dorpsleven rond 1790.

Dorpsleven rond 1790.

19de eeuw

De spoorlijn van 1863, het station, de demping van het haventje en de uitbreiding van Vredenhof veranderden het dorp.

Dronrijp in de 19de eeuw

Dronrijp in de 19de eeuw

Hooioogst rond 1800.

Hooioogst rond 1800.

Nieuwe persoonlijke bronnen

Voor Dronrijp is uitzonderlijk veel dagelijks leven bewaard gebleven dankzij schoolmeester Hoyte Stoffels Roucoma. Hij hield van 1690 tot 1718 een dorpskroniek bij. Daardoor weten we onder meer iets over buren met verschillende geloofsovertuigingen, ambachtslieden, states, weer en de katholieke gemeenschap. In de 19de eeuw geven krantenberichten bovendien een concreet beeld van ongelukken en fabrieksarbeid in het dorp.

Leeuwarden dichtbij

Dronrijp lag aan de belangrijke route tussen Franeker en Leeuwarden. De trekvaart en later de spoorweg verbonden het dorp met beide steden en maakten handel, bezoek en woon-werkverkeer steeds gemakkelijker.

Wat is nog zichtbaar?

  • De Salviuskerk met delen van de middeleeuwse kerk, toren en 17de-eeuwse inrichting.
  • Schatzenburg, de bewaard gebleven buitenplaats ten westen van het dorp.
  • Gasthuis Vredenhof aan de Dûbelestreek.
  • De oude dorpsstructuur rond Tsjerkebuorren, Brêgebuorren en Skilpaed.

Musea en bezoekerspunten

  • Salviuskerk en kerkhof.
  • Schatzenburg tijdens openstellingen.
  • Het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium in Franeker voor het vervolg van Eisinga’s levensverhaal.
  • Tresoar in Leeuwarden voor archiefonderzoek naar Menaldumadeel.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.