Deinum door de eeuwen
Deinum is een oud terpdorp aan de voormalige Middelzee. De St. Janswei loopt als een ring om de terp met de kerk en haar uivormige spits. De trekvaart en vanaf 1863 de spoorlijn verbonden het dorp met Leeuwarden, Franeker en Harlingen. Een reiziger uit 1823 noteerde zelfs het vers dat op de toren naar de oude bakenfunctie verwees.
16de eeuw
Het Beneficiaalboek, een register van kerkelijke bezittingen en inkomsten uit 1543, noemt boeren en pachters; kerkklok, toren en uivormige spits dateren uit deze eeuw.
Landbouw rond 1550.
17de eeuw
De trekvaart maakte Deinum goed bereikbaar. In de kerk bleven nieuwe grafzerken en liturgische voorwerpen achter.
Zuivelbereiding rond 1650.
18de eeuw
De karakteristieke toren bepaalde het dorpsbeeld; landbouw, slagerswerk en de vaarroute naar Leeuwarden bleven belangrijk.
Hooioogst rond 1790.
19de eeuw
De terp werd deels afgegraven. Rond 1850 kwam er een huis met kaaszolder; later volgden een kuiperij, spoorverbinding en kerkrestauratie.
Hooioogst rond 1800.
Deinum in oude beschrijvingen en reisnotities
Een beschrijving uit 1786 noemt Deinum een aangenaam dorp aan de Leeuwarder trekvaart. De huizen lagen vrijwel binnen de ring van de Sint-Janswei, die vóór de Reformatie met de processie voor Sint-Jan werd verbonden. In de 19de eeuw krijgen we meer persoonlijke details: een school met ongeveer dertig leerlingen en de reiziger Jacob van Lennep, die in 1823 het opschrift op de opvallende kerktoren noteerde.
Leeuwarden dichtbij
De trekvaart gaf Deinum een regelmatige verbinding met Leeuwarden voor vervoer, handel en bezoek. In de 19de eeuw kwam daar de spoorverbinding bij.
Wat is nog zichtbaar?
- De Sint-Janskerk met de karakteristieke uivormige torenspits.
- De St. Janswei, die de ring rond de terp volgt.
- De renaissance-grafzerken in de kerk.
- St. Janswei 48 met de opvallende 19de-eeuwse kaaszolder.
Musea en bezoekerspunten
- Sint-Janskerk en kerkhof.
- De oude vorm van het dorp rond de terp langs de St. Janswei.
- Schoolplatenmuseum Deinum.
- Tresoar in Leeuwarden voor archiefstukken over Menaldumadeel.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.