Deinum in de 17de eeuw
In de familiegeschiedenis van Hillebrand Heins en Marij Tjeerds staan gegevens over bewoners van Deinum in de 17de eeuw.
Dorp aan de Harlingertrekvaart
Na de aanleg van de trekvaart Leeuwarden-Harlingen in het midden van de 17de eeuw lag Deinum aan een vaste vaarroute. Trekschuiten vervoerden reizigers, post en lichte vracht; zeilschuiten en andere vaartuigen namen zwaardere lading mee. Wie naar Leeuwarden ging, kon daarnaast lopen, te paard gaan of een wagen gebruiken.
Trekschuit rond 1660.
De kerk als familiearchief in steen
De grafzerken in de Sint-Janskerk bleven zichtbaar. Claes Jelles maakte in 1605 een zerk voor Ofko van Feytsma, die in 1613 overleed. Een andere zerk herinnert aan Jelger van Feytsma, overleden in 1620.
1695: een avondmaalsbeker
Uit 1695 is een avondmaalsbeker van de kerk bekend. Na de Reformatie was het interieur veel soberder dan vóór 1580, maar zilverwerk, banken en de preekstoel hielden een belangrijke plaats in de eredienst.
Zuivelbereiding rond 1650.
Boeren, slagers en vervoer
Deinum werd in latere beschrijvingen herhaaldelijk als dorp van schapen- en varkensslagers genoemd. De ligging in een veeteeltgebied en de goede verbinding met Leeuwarden passen daarbij. Vee kon over land worden gedreven; vlees, huiden en andere producten konden via weg en water worden vervoerd.
Haven rond 1650.
Naar Marsum en Leeuwarden
Via de vaart was Leeuwarden rechtstreeks bereikbaar. Over land lagen Marsum en Blessum dichtbij. Boeren dreven vee over de wegen; boter, kaas, huiden en andere goederen konden per schuit worden vervoerd.
De trekvaart brengt doorgaand verkeer langs Deinum
Door de aanleg van de Harlingertrekvaart kwam Deinum in de 17de eeuw vrijwel aan een belangrijke vaste vaarroute tussen Leeuwarden en het westen van Friesland te liggen. Trekschuiten boden een regelmatiger verbinding dan veel landwegen. Bewoners konden daardoor mensen, berichten en goederen langs het dorp zien passeren zonder zelf naar een stad te hoeven reizen.
Slagers als herkenbaar dorpsberoep
Oudere beschrijvingen noemen Deinum herhaaldelijk als dorp van schapen- en varkensslagers. Dat past bij de veehouderij op de Friese klei en bij de goede verbinding over de trekvaart. Slacht, verwerking en verkoop waren werkzaamheden die op en rond erven zichtbaar en ruikbaar aanwezig waren.
Wat is nog zichtbaar?
- De grafzerk uit 1605 voor Ofko van Feytsma en de zerk voor Jelger van Feytsma.
- De oude terp en St. Janswei.
- De ligging bij de vaarverbinding richting Leeuwarden en Harlingen.
Musea en bezoekerspunten
- Sint-Janskerk en kerkhof.
- De oude vorm van het dorp rond de terp langs de St. Janswei.
- Schoolplatenmuseum Deinum.
- Tresoar in Leeuwarden voor archiefstukken over Menaldumadeel.
De trekvaart naar Leeuwarden en Harlingen
Vanaf 1646 veranderde de trekschuit het reizen tussen Leeuwarden, Franeker en Harlingen.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.