Langezwaag in het Beneficiaalboek van 1543
Het Beneficiaalboek registreerde de inkomsten en bezittingen van kerkelijke instellingen. De opgave voor Langezwaag is kort genoeg om te overzien, maar rijk aan plaatselijke details. De onderstaande hertaling kiest de posten die het meeste vertellen over land, bewoners en inkomsten.
Moderne Nederlandse hertaling
De kerk van Sint-Mattheus bezat negen roeden land - roede is hier een oude maat - binnen Langezwaag, in de boerderij van Aelck Feddis. Daarnaast had de kerk drie roeden onverdeeld land in de boerderij van Sytzie Sybes.
De pastorie was veertien roeden breed en liep van de Feenscheiding tot aan het Diep. Aan de westkant lag land van Marck Broerszoon en aan de oostkant dat van Jacob Loopkis. Bij de pastorie hoorden verder veertien dagmaat hooiland aan het noordeinde, veertien maat in de Muwe, zes dagmaat bij Geersloot en een maat hooiland in Luxwoude.
De landerijen van de pastorie stonden voor drie florijnen, een toenmalige rekeneenheid, in de oude belastingopgave. Volgens de schrijver konden ze in 1543 ongeveer zeven florijnen huur opleveren, al kon die waarde later weer dalen. De pastoor ontving bovendien ieder jaar 17 florijnen van de rijkste boerderijen in het kerspel, het kerkelijke dorpsgebied.
Ook de vicarie, een kerkelijke stichting met eigen inkomsten, bezat een lang perceel en verschillende stukken hooiland, onder meer in Luxwoude en Wingewerren. De vicaris ontving jaarlijks dezelfde bijdrage van de boerderijen als de pastoor.
Namen uit het register
- Aelck Feddis
- Sytzie Sybes
- Marck Broerszoon
- Jacob Loopkis
- Fedde Sybezoon
- Peer Jeyps
- Jan Baern
- Meynt Reytzis
- Jets Hendricx
- Wigger Kempis
- Roeloff Ottiszoon
- Anne Sybezoon
Geselecteerde oorspronkelijke tekst
De plaatsnaam staat in de bron als "Langeswaech".
"De patroon Sinte Matheus inde Langezwaegh heeft neegen roeden landts..."
Moderne weergave: de kerk van Sint-Mattheus bezat negen roeden land in Langezwaag.
"Item die pastoor van Langezwaegh ... ontfanght ... XVII fl."
Moderne weergave: de pastoor ontving jaarlijks 17 florijnen van de rijkste boerderijen.
Wat de opgave niet vertelt
Het register is geen volkstelling. Het noemt vooral mensen omdat hun land naast kerkelijk bezit lag of omdat hun boerderij bij een betaling betrokken was. We kunnen uit deze lijst daarom niet berekenen hoeveel inwoners Langezwaag in 1543 had.
Terug naar Langezwaag in de 16de eeuw
Langezwaag door de eeuwen heen
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.