Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum.
Lees het overzicht van haar leven en werk.
Een bakker aan het werk in een Friese bakkerij. Zo'n werkplaats geeft een beeld van de omgeving waarin Catharina bij bakkersgezinnen aan huis kwam.
Lees meer over ambachtslieden
.
Op 26 april 1742 was Catharina 85 jaar. Zij hielp Trintie, de vrouw van Jananes. Catharina noemt Jananes een pannenbakker en een zoon van Reynouw. Een pannenbakker werkte bij de productie van gebakken dakpannen, met klei, droogplaatsen en ovens.
Het vruchtwater van Trintie was die ochtend al gebroken. Toen Catharina haar onderzocht, lag het kind zeer ongunstig en diep. Er was nog geen ontsluiting.
Catharina kreeg één voet van het kind te pakken, maar de andere kon zij niet bereiken. In haar eigen woorden zette zij Trintie “op het hooft”: zij bracht haar in een andere, sterk voorover of ondersteboven gerichte houding om het kind te kunnen verplaatsen. Met grote moeite kreeg zij daarna ook de tweede voet en bracht beide voeten naar de geboorteopening. De navelstreng kwam daarbij eveneens naar buiten.
Daarna liep de geboorte opnieuw vast. Catharina schrijft dat de geboorteopening zeer nauw was en dat het kind door de uitgezakte navelstreng gevaar liep te stikken. Zij had in veertig jaar niet eerder zoiets zwaars meegemaakt. Catharina en de man werkten volgens haar met zeer grote kracht; zij noemt het “perde arbeit”: paardenwerk. Deze zware fase duurde ongeveer twee uur.
Catharina wilde de bevalling uiteindelijk aan iemand anders overgeven, maar de familie wilde haar niet laten gaan. Uiteindelijk werd een zoon geboren. Zij noemt hem een “braf kint” en schrijft dat hij ondanks het zware werk niet beschadigd was. Trintie was volgens Catharina uitzonderlijk sterk en gezond na afloop. Voor haar hulp noteerde Catharina 1 gulden en 8 stuivers.
Lees ook over Catharina's bezoek aan een arbeidersgezin bij een tigelwerk in 1736.
Zuivelbereiding rond 1715.
Een ambachtsman aan het werk in zijn werkplaats. Catharina kwam tijdens haar praktijk in huizen van uiteenlopende Dokkumer beroepsgroepen.
Lees meer over ambachtslieden
.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Dokkum op de actuele kaart.
Een Friese stad in het begin van de 18de eeuw. In straten, stegen en huizen zoals deze lag het werkterrein van Catharina.
Lees meer over Dokkum in de 18de eeuw
.
Kraamzorg rond 1715.
Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg
.

Oorspronkelijke aantekening van Catharina Schrader, 26 april 1742, geval 3021; transcriptie in M.J. van Lieburg (red.), Memoryboeck van de vrouwens.