Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum.

Lees het overzicht van haar leven en werk.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

8 augustus 1734: een arbeidersgezin op het tegelwerk

Op 8 augustus 1734 ging Catharina buiten de Hanspoort naar een tegelwerk. Zij noteerde daar de naam Reyner Sup, een arbeider op het bedrijf. De barende vrouw noemt zij niet bij naam, maar wel als zijn dochter.

Juist die korte plaatsaanduiding maakt de gebeurtenis voor de geschiedenis van Dokkum bijzonder. Catharina kwam niet alleen in huizen binnen de poorten. Zij werd ook geroepen naar werkplaatsen en woonplekken direct buiten de stad, waar arbeiders en hun gezinnen leefden rond bedrijven die klei en vuur nodig hadden.

Bij aankomst was er volgens haar geen ontsluiting. Het kind lag met het gezicht naar boven en het hoofd bleef vastzitten. Schrader kreeg het uiteindelijk bij de voeten en wist het los te maken. Zij schreef dat dit haar “schricklick arrbeit” kostte: buitengewoon zwaar werk.

Zuivelbereiding rond 1715.

Vrouwen verrichten was- en bleekwerk bij de stad. Dit was zwaar dagelijks werk dat vaak door vrouwen werd gedaan.
Lees meer over vrouwenberoepen .

Niet alleen Schrader vreesde voor het kind. Zij noemt ook de omstanders. Samen dachten zij dat het kind overleden moest zijn. Toen het toch bleek te leven, schreef zij dat dit tot verwondering van allen was. Moeder en kind maakten het na afloop goed.

Schrader vermeldt ook omstanders bij de gebeurtenis. In haar aantekeningen verschijnen vaker familieleden, buren en andere helpers rond het kraambed.

Het woord tigelwerk betekende een tegel- of steenbakkerij. De notitie verbindt de bevalling zo rechtstreeks met het arbeidsleven buiten de Hanspoort. Voor het bredere stadsbeeld is dat een mooie aanvulling op Dokkum in de 18de eeuw .

Overzicht Catharina Schrader

Kraamzorg rond 1715.

Werk op een Fries boerenerf. Op het platteland bezocht Catharina gezinnen voor wie landbouw het dagelijkse bestaan bepaalde.
Lees meer over boeren en landarbeiders .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.