Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum.

Lees het overzicht van haar leven en werk.

Winterreis te voet rond 1715.

Hantum, 14 maart 1729: in de nacht naar het huis van dominee Brugman

Op 14 maart 1729 werd Catharina in de nacht naar Hantum gehaald. Ze schreef niet alleen de plaats op, maar ook precies bij wie ze moest zijn: bij dominee Brugman en zijn vrouw Pitternelletie. Catharina werd vanuit Dokkum naar Hantum gehaald en kwam daar terug bij een gezin dat zij al kende.

Dominee Brugman was de predikant. In een dorp als Hantum behoorde het predikantsgezin tot de herkenbare huishoudens van de plaats. Catharina noteerde in haar register doorgaans de naam of het beroep van de man en daarna zijn vrouw. Hier schreef ze eenvoudig dat ze was gehaald bij “domene Brugmans vrouw Pitternelletie”.

Toen Catharina aankwam, was het vruchtwater al in bed weggelopen. Daarna gebeurde lange tijd weinig. Ze bleef bij Pitternelletie en wachtte. Pas na de middag, omstreeks twee uur, kwam de bevalling werkelijk op gang. In haar eigen woorden had de vrouw tot die tijd “getalmt”: het duurde en vorderde langzaam.

Huishouden rond 1715.

Het laatste deel werd zwaar. Catharina omschreef het kind als groot en zwaar. Uiteindelijk werd een zoon geboren. Haar korte slotzin was: “Alles well.” Moeder en kind waren dus na de bevalling in leven en volgens haar in goede toestand.

De tijdsaanduidingen maken het verloop goed te volgen. Catharina werd ’s nachts naar Hantum gehaald, trof daar het bed aan nadat het water al was gebroken en bleef tot na twee uur in de middag bij het gezin.

Het was bovendien niet haar eerste bevalling in dit predikantsgezin. In september 1727 was Catharina eveneens naar Hantum gegaan voor Pitternelletie. Toen noteerde zij dat de vrouw vóór de geboorte sterk koortsig was geweest en dat de koorts de volgende dag terugkwam. Ook toen werd een zoon geboren. De aantekeningen uit 1727 en 1729 tonen dat een vroedvrouw bij hetzelfde huishouden telkens opnieuw kon worden gehaald.

Voor de bevalling van 1729 schreef Catharina een honorarium van zeven gulden en tien stuivers op. Dat was aanzienlijk meer dan bij veel van haar gewone Dokkumer bevallingen.

Lees ook over haar eerdere hulp in Hantum in 1710.

Kinderen in het dagelijkse leven van het begin van de 18de eeuw. Gezinnen waren groot en kinderen groeiden op dicht bij het werk van de volwassenen.
Lees meer over onderwijs en opvoeding .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.