Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Cornelius Wassenaar vlucht uit Sint-Annaparochie, 1794

Cornelius Wassenaar werd in 1743 in Sint-Annaparochie geboren, studeerde rechten in Franeker en werkte vanaf 1767 als notaris in zijn geboortedorp. Hij was uitgesproken Oranjegezind. Toen de politieke spanning in de Republiek opliep en een Frans leger met gevluchte patriotten naderde, besloot hij te vertrekken.

Van Sint-Annaparochie naar Demerary

In 1794 reisde Wassenaar naar Vlissingen en ging vandaar per schip naar Demerary in Zuid-Amerika. Zijn West-Indische reisbrieven en vluchtaantekeningen zijn bewaard gebleven. Al vóór zijn vertrek schreef hij vanuit Sint-Annaparochie brieven over dorpsgenoten, verkopingen, beroepen en politiek nieuws.

Cornelius Wassenaar over Sint-Annaparochie en zijn vlucht

Haven rond 1750.

Haven rond 1750.

Een andere wereld

Na aankomst keek Wassenaar zijn ogen uit. Hij schreef over tropisch fruit, houten huizen, vuurvliegen en kleding die sterk afweek van wat hij in Friesland gewend was.

“Ik heb mijn pruik geabandonneerd”

Modern Nederlands: ik heb mijn pruik afgelegd.

Die kleine opmerking maakt de afstand tot Sint-Annaparochie voelbaar. Een notaris die thuis met pruik en formele kleding bij akten en bestuurlijke zaken hoorde, paste zijn uiterlijk aan de tropische omgeving aan.

Landschap rond 1800.

Landschap rond 1800.

Wat bleef er thuis achter?

Wassenaars vrouw Grietje Bentes en zijn kinderen bleven met de gevolgen van zijn vertrek achter. Zijn jongste zoon Johannes Jacobus was nog een kind. Toen Johannes in 1817 trouwde, verklaarde de familie niet te weten of Cornelius nog leefde. Johannes werd later herbergier in Sint-Annaparochie en hield zelf in 1830-1831 een dagboek bij.

Het dagboek van zoon Johannes Wassenaar.

Sint rond 1790.

Sint rond 1790.

Wat is nog zichtbaar?

  • De Van Harenstraat en dorpskern waar Wassenaar als notaris werkte.
  • De Van Harenskerk uit zijn tijd.

Musea en bezoekerspunten

  • Tresoar voor Friese familie- en bestuursgeschiedenis.
  • Aerden Plaats voor de geschiedenis van Het Bildt.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.