Sondel op de zandrug tussen land en water
Sondel is een streekdorp op hogere zandgrond. Het dorp lag niet aan een grote stadse vaarroute, maar via de Sondelervaart en de weg naar Tacozijl bestond wel een verbinding met de voormalige Zuiderzee. Boerderijen lagen verspreid langs de hogere gronden.
Herberg rond 1550.
1552: 45 namen in de monsterlijst
Op 3 februari 1552 werden in Gaasterland per dorp inwoners en hun wapens genoteerd. Onder de naam Sendel staan 45 personen. De lijst noemt ook oude mensen en weduwen. Dat maakt duidelijk dat het om een registratie van plaatselijke weerplicht en bezit ging, niet om een lijst van 45 beroepssoldaten.
Sondel in de 16de eeuw: de wapenschouw van 1552
17de eeuw: school en Franse vluchtelingen
In 1661 wordt Lolcke Sioerds als schoolmeester genoemd. Vanaf 1683 vestigden zich Franse gereformeerde vluchtelingen in Gaasterland. Sondel was een van de dorpen waar zij grond en woonruimte vonden.
1780: weinig en verspreide huizen
Jacobus Kok beschreef Sondel in 1780 als een dorp met verspreide en weinig huizen. De kerk was toen klein en stond op de plek van een ouder, groter kerkgebouw.
19de eeuw: bebouwing wordt dichter
Na 1850 kwam langs de Beuckenswijkstraat meer bebouwing. In 1870 werd een nieuwe kerk gebouwd. Enkele oudere boerderijen en de ligging van weg, vaart en zandrug herinneren nog aan het vroegere agrarische dorp.
Wat is nog zichtbaar?
- De hogere Sondelergaast met landbouwgrond.
- De oude route richting Tacozijl.
- De kerk uit 1870 en het kerkhof.
- Enkele 18de-eeuwse boerderijen en oude erven.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.