Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Aenguirdt en de keizerlijke gezant, 1478-1479

Broeders en zusters op Aenguirdt

In 1478 kwamen enkele broeders van de derde regel van Sint-Franciscus uit Zeeland en Zierikzee naar Rauwerderhem in Friesland. Met raad, toestemming en gunst van de pastoors en hoofdelingen van Rauwerderhem gingen zij wonen op een plaats die Aenguirdt heette. Na zes jaar keerden zij naar Zierikzee in Zeeland terug, omdat zij de aanvankelijke armoede niet konden verdragen. Eén broeder, Fettyo, die met hen naar Friesland was gekomen, bleef achter.

Fettyo was van geboorte een Fries. Hij bleef in Aenguirdt met twee lekenbroeders die zij daar hadden aangenomen. Vier of vijf zusters uit Aylsum kwamen bij hen. Zij bleven met deze drie broeders in Aenguirdt wonen. Broeder Fettyo werd hun pater. Zij hadden daar met Gods hulp en die van goede mensen tot in mijn tijd goede voorspoed gehad.

Arnoldus van Loo wil worden opgehaald

In 1479 kwam de keizerlijke gezant Arnoldus van Loo in Groningen aan. Hij was ridder, doctor in de rechten, fiscaal en raadslid van de keizer. Hij stuurde een brief van 25 januari naar de prelaten, hoofdelingen en rechters in Friesland. Zij moesten schepen met mannen sturen om hem op te halen. Ook moesten zij alle standen van het land oproepen op een bepaalde dag en plaats bijeen te komen om de wil van de keizer te horen en de zaak waarvoor hij naar de Friezen was gestuurd.

Op 24 februari kwam hij in Leeuwarden aan. De volgende gebieden kwamen naar hem toe om zijn bedoeling te vernemen:

• Oostergo;
• Westergo;
• de Zevenwouden;
• Achtkarspelen;
• Kollumerland;
• de Oostbroeksterlanden.

Voordat hij in Leeuwarden aankwam, hadden de standen van Oostergo, Westergo en de Zevenwouden eensgezind een belasting over het land vastgesteld. Daarmee konden zij de gezant, als het nodig was, op passende wijze onthalen en een geschenk geven. De regeling luidde als volgt.

De bijdrage naar land, koeien en bezit

De standen van Oostergo, Westergo en de Zevenwouden (in modern Nederlands):

• Een hoofdeling die meer dan honderd pondematen land bezit, zal een gouden Rijnse gulden geven.
• Wie honderd pondematen heeft, geeft een koopmans-Rijnse gulden.
• Een eigenerfde die vijftig pondematen of meer bezit, geeft een postulaat.
• Wie ongeveer dertig pondematen bezit, geeft een halve schild.
• De Woudman zal worden aangeslagen naar de aard en omvang van zijn land en bezit.
• Een boer met twintig koeien, of meer dan zestien, geeft een halve gewone Rijnse gulden of een halve schild.
• Een boer met ongeveer twaalf koeien geeft een gulden.
• Een boer met acht koeien geeft een halve postulaat.
• Voor zes koeien zes Philippis.
• Voor vier koeien vier Philippis, en zo verder.
• Voor de armen die geen koeien hebben, wordt het bedrag naar het oordeel van de rechters vastgesteld.

In de steden worden rijken en armen naar hun bezit aangeslagen. Kloosters, geestelijken en priesters dragen ieder bij naar hun vermogen en staat. Iedere grietman moet deze omslag in zijn eigen deel uitvoeren, zodat het geld op het genoemde tijdstip gereed is als het nodig blijkt, volgens de bepaling van Oosterland.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.