Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Geldwaarde, stadswerken en overvallen, 1490
Een regeling voor de geldwaarde
Op de maandag na Laetare in de vasten van 1490 werd in Workum een algemene vergadering gehouden. Daar werd de geldwaarde geregeld volgens de verordening en waardering van de drie Overijsselse steden Deventer, Kampen en Zwolle. Het geld was zonder waardering zo opgelopen dat veel mensen er schade en nadeel van hadden, vooral renteniers en landeigenaren.
De voogd van Goslick gedood
In hetzelfde jaar werd heer Goytsen, vicaris in Bolsward, gedood door Juw Juwinga en zijn helpers. Dat gebeurde in het huis van Juw, Simens zoon, burgemeester van Bolsward. Goytsen was ervaren en geleerd in beide rechten. Wyttya, de moeder van Goslick, had hem als voogd over haar zoon gekozen. Daarom verdedigde hij steeds Goslicks belangen en die van Wyttya tegen Juw Juwinga en zijn helpers.
Belasting voor de versterking van Sneek
De Snekers stelden dat jaar onder hun burgers een belasting vast. Iedere burger verklaarde zijn bezit onder ede. Van iedere honderd hoernkis-guldens moest hij één gulden afdragen om poorten, torens of palen rond de stad te maken. Er werden twaalf burgers gekozen om het geld te innen en de versterking ten nutte van de stad te regelen. Omstreeks Sint-Jacob begon men de Oosterpoort te metselen.
Foppe Syaerda sterft na een overval
Op 16 september kwam Douwe, de zoon van Epe Tetis, voor het huis van Foppe Syaerda in de Morrha, in Abbingae. Hij bestormde het met vuur en rook. Foppe was daarop niet voorbereid en had geen mannen op het huis. Douwe nam het in, plunderde het en stak het in brand. Foppe was een goede, vreedzame oude hoofdeling. Hij stierf binnen drie dagen door de ontsteltenis en angst.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
Bij deze kroniek
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 175-176 (PDF-bladzijden 186-187).
Online kronieken, dagboeken en brieven
- Vanaf de vergadering op maandag na Laetare op blz. 175 tot het einde van Foppes dood op blz. 176, vóór de jaarzin 1491.
- Workum in de vasten, geldwaarde zonder waardering opgelopen, schade vooral aan renteniers en landeigenaren, regeling naar Deventer/Kampen/Zwolle zijn volledig overgenomen. Er is geen moderne inflatieberekening of onbekende koers ingevoegd.
- Goytien/Goytsen is als Goytsen weergegeven. Vicaris, dader Juw met helpers, het huis van burgemeester Juw Simens zoon, zijn kennis van beide rechten, keuze als voogd door Wyttya en bescherming van moeder en Goslick zijn behouden. De twee mannen met de naam Juw zijn niet samengevoegd.
- Belasting in Sneek, onder ede aangegeven bezit, één van honderd hoernkis-guldens, poorten/torens/palen, twaalf burgers en begin Oosterpoort omstreeks Sint-Jacob staan alle in de tekst. Hoernkis is een overgenomen muntbenaming en geen zelfstandig vastgestelde moderne koers. Geen procentteken in de historische tekst ingevoerd.
- 16 september, Douwe Epe Tetis zoon, Foppe Syaerda, Morrha/Abbingae, vuur en rook, onvoorbereid en zonder bezetting, plundering en brand en dood binnen drie dagen door ontsteltenis en angst zijn behouden. Foppes vredelievendheid is de waardering van de kroniek, geen nieuw psychologisch oordeel.
- De beelden zijn algemene historische voorstellingen, niet beelden van de genoemde gebeurtenis of een bewezen locatie. Hun eigen periode is vermeld. De kaart toont een passend huidig overzicht zonder niet bewezen gebouwlocaties of historische grenzen.
De volledige bij deze pagina horende overgeleverde passage is naast de afdruk van boek 4 gelezen. Alle leesbare bepalingen, handelingen, namen en uitzonderingen blijven behouden. Afzonderlijk verantwoorde tekst- en rechtsvragen zijn daarmee niet onafhankelijk opgelost.