In 1500 laat hertog Hendrick een blokhuis in Harlingen bouwen en eist hij nieuwe belastingen van de Friezen.

Hertog Hendrick in Friesland

In het jaar 1500, tijdens de vasten, begon hertog Hendrick met de bouw van een blokhuis, dit is een militaire versterking, in Harlingen. Het doel was om een versterking aan de zeekant te hebben en de Friezen daarmee te beheersen. Ook kon hij zo indien nodig troepen in het land brengen.

Voor de bouw van dit huis liet de hertog veel Friese huizen bij Franeker en Harlingen ondergraven en afbreken. De stenen werden naar Harlingen gebracht voor het nieuwe bouwwerk. De eigenaren van deze huizen werden nauwelijks geraadpleegd of ze hun huizen wilden verkopen of afstaan.

Deze actie veroorzaakte veel gemor en afkeer onder de Friese hoofdelingen tegen de hertog. Rond Maria Boodschap, op 25 maart 1500, stuurde hertog Hendrick boden en brieven naar alle steden, districten en kloosters in Oostergo, Westergo en Zevenwouden. Op straffe van alles wat zij bij de hertog konden verliezen, moesten zij binnen zeven dagen betalen. De geëiste bedragen verschilden per district:

• Driehonderd gouden guldens.
• Tweehonderd gouden guldens.
• Vijftig, zestig of tachtig gouden guldens.

Het bedrag hing af van de grootte van het district en van de gunst van degenen die bij de hertog waren en dit hadden bedacht, of er ten minste mee instemden. Ook steden en kloosters moesten betalen naar hun rijkdom en naar de gunst die zij genoten.

Er waren veel dorpen en districten in Oostergo en Westergo die de oude belastingen, zoals de twintigste en twaalfde penning, nog niet hadden betaald. Nu kwam er een nieuwe belasting bovenop. Dit maakte de Friezen wanhopig en verbijsterd. Er werd maar weinig van de nieuwe belasting opgebracht. Deze belastingen werden opgelegd zonder hun toestemming en zonder redelijke grond. Ze waren in strijd met de contracten en de eerste overeenkomst met hertog Albert van Saksen, toen hij voor het eerst in het land kwam.

Het innen van de belastingen bij Bolsward

In het jaar 1500 kwam Hessel Martena met 250 soldaten van Franeker naar Bolsward op de dinsdag na Pasen, 21 april. Hij stuurde strikte brieven naar alle dorpen rond Bolsward in Wonseradeel, die de belasting nog niet hadden betaald. Ze moesten de nieuwe belasting samen met de oude betalen in Bolsward op Sint-Marcusdag, 25 april. Wie de belasting niet op tijd betaalde, moest de volgende dag het dubbele betalen. Sommigen betaalden de belasting voor de gestelde datum, anderen daarna. Wie na de deadline betaalde, moest een boete betalen of zag zijn betaling geweigerd worden.

Op Sint-Marcusdag kwam Haring, de zoon van Douwe, uit Abbega naar Bolsward en betaalde de belasting voor zijn dorp. Omdat hij niet voor Sint-Marcusdag had betaald, werd hij gevangengenomen. De soldaten gingen met hem naar Abbega voor zijn huis, maar zijn moeder en twee broers, die op het huis waren, wilden het niet overgeven. Toen de soldaten het huis niet konden innemen, staken ze daar twee huizen in brand en namen Haring mee terug naar Bolsward.

De volgende dag, op de achtste dag van Pasen, 26 april, stuurde Hessel Martena een groep soldaten met Haring terug naar Abbega. Ze maakten een cirkel voor het huis en legden Haring daarin. Zij wilden hem daar onthoofden als het huis niet werd overgedragen. Toen zijn moeder en zijn twee broers dit zagen, kregen zij medelijden met Haring en gaven het huis over. Het werd met 25 soldaten bezet. De andere soldaten keerden terug naar Bolsward.

Diezelfde dag trok een groep soldaten naar Schraard en staken daar ook enkele huizen in brand omdat de belasting niet was betaald. De lokale bevolking rond Bolsward zag dat Hessel Martena's troepen, in naam van de hertog, brand stichtten en arrestaties verrichtten in strijd met de brief en het zegel van de hertog, zonder redelijke grond. Ze kwamen in opstand en besloten zich te verzetten tegen deze onderdrukking door de heren.

Op 27 april kwam een Saksische soldaat uit het bezette huis in Abbega naar IJlst om brood te kopen. Inwoners van IJlst verdronken hem. Dezelfde dag werd ook een soldaat van hetzelfde huis op weg naar Franeker gevangengenomen en verdronken.