Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

In 1499 onderhandelen Saksische en Groningse vertegenwoordigers over vrede, terwijl de strijd om de Dam voortduurt.

1499: De onderhandelingen

Rond Sint-Maarten kwamen vertegenwoordigers naar Leeuwarden om te onderhandelen over vrede tussen de hertog van Saksen en de Groningers. Dit waren Graaf Idzaert van Emden, de raad van bisschop Fredrick van Utrecht, en afgevaardigden van Groningen.

Na uitgebreide besprekingen namen de Groningers een week de tijd om na te denken over de voorstellen van de hertog. De hertog stuurde zijn raad en edelen op 26 september naar het klooster van Gerkes om een antwoord van de Groningers te krijgen. Er werd geen vrede gesloten, maar wel een bestand van zes maanden tussen de hertog en Groningers.

Op 27 oktober reisde hertog Albert van Saksen vanuit Harlingen per schip met de Graaf van Emden naar Emden en verder naar Meissen, zijn eigen land.

Plaatsen in de regio rond 1500

De hertog liet zijn jongste zoon, hertog Hendrick, achter als gouverneur en heer van Friesland. Hertog Hendrick verbleef in Franeker in het huis Ziardama, dat Eduer Ziarda, de weduwe van Douwe Ziarda, aan hertog Albert ter beschikking had gesteld, totdat hij andere vestingen in Friesland zou krijgen. Het hof en het hoogste gerecht werden in Franeker gehouden.

Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.

De Groningers hebben de Graaf van Emden weer belegerd in de Dam.

Rond Sint-Catharina lag in Drenthe bij Helpen een groot aantal werkeloze huursoldaten die geen heer of dienst hadden. De Groningers benaderden deze soldaten en beloofden hen een grote som geld als ze de Dam konden veroveren en overdragen. De soldaten stemden ermee in.

De Groningers stuurden de soldaten veel kanonnen, buskruit en andere oorlogsmiddelen om de Dam te bestormen. Toen de soldaten de Dam begonnen te bestormen, trokken ze zich weer terug. Ze zeiden dat zij de Dam niet konden innemen, maar eisten alsnog het beloofde geld van de Groningers, ondanks dat ze de Dam niet hadden veroverd. Dit leidde tot een conflict tussen de soldaten en Groningers, omdat de Groningers weigerden te betalen.

De soldaten vertrokken met de kanonnen naar Holstein. Daar nam de koning van Denemarken hen in dienst en trok met hen Dithmarschen binnen om dat land te veroveren. De soldaten werden op 27 februari 1500 door de Dithmarschers verslagen.

Soldaten onderweg, rond 1495.
Soldaten onderweg, rond 1495.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Een veerpont, rond 1550.
Een veerpont, rond 1550.
Een visser aan het werk, rond 1550.
Een visser aan het werk, rond 1550.
Een vrachtschuit, rond 1550.
Een vrachtschuit, rond 1550.
Een gewapende boer, rond 1550.
Een gewapende boer, rond 1550.
Een schutter, rond 1495.
Een schutter, rond 1495.

Dagelijks leven in deze periode

De kronieken van Worp

Boek 4: Friesland vanaf 1399

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, uitgegeven door het Friesch Genootschap, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 5-7 (PDF-bladzijden 18-20).

Online kronieken, dagboeken en brieven - met de pdf van Worp van Thabor, boek 5

  • De chronologie is tegenstrijdig: de tekst noemt eerst Sint-Maarten, daarna 26 september en 27 oktober. De datums zijn behouden en niet zelf rechtgezet.
  • De raad van bisschop Frederik kan zijn raadgevers als groep aanduiden. De druk noemt geen afzonderlijke raadsman bij naam.
  • De nederlaag in Dithmarschen is gedateerd op 27 februari 1500. Deze bronmededeling is zonder historische correctie overgenomen.