Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Na de oproep van Philips van Bourgondië wezen de Friezen vijf onderhandelaars aan, maar zij wilden eerst zekerheid over hun veiligheid onderweg.

De afgevaardigden reizen naar Stavoren

De Friezen besloten een delegatie naar Enkhuizen te sturen. Die zou met de vertegenwoordigers van Philips spreken en proberen te bereiken dat Friesland van het Saksische gezag werd bevrijd. De vijf afgevaardigden waren:

  • Heer Peter Poppingawyer, abt van Oldeklooster.
  • Meester Hetto Jongama, vicaris in Bolsward.
  • Heer Douwe, pastoor van Harlingen.
  • Edo Jongama uit Rauwerd.
  • Douwe Galis uit Akkrum.

De afgevaardigden reisden naar Stavoren. Daar beviel hun de aangeboden vrijgeleide niet. Daarom wachtten zij op een andere.

Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.

De verbeterde vrijgeleide van 24 juli

Johan van Egmond en Cornelis van Bergen verstrekten een nieuwe vrijgeleide. De tekst luidt in modern Nederlands:

Johan van Egmond en Cornelis van Bergen (in modern Nederlands):

Wij, Johan, graaf van Egmond, heer van Barum en stadhouder-generaal van Holland, Zeeland en Friesland, en Cornelis van Bergen, heer van Molen, Zevenbergen en Gronenbroeck en maarschalk van onze allergenadigste heer, de aartshertog van Oostenrijk, hertog van Bourgondië en Brabant, verklaren het volgende.

Als afgevaardigden van de aartshertog verlenen wij een vaste en zekere vrijgeleide aan de gezanten van de heren en gemeenschappen van Friesland die met Chaerloos, de heraut van onze genadige heer de aartshertog, komen, en aan de gezanten van hertog Hendrik van Saksen. Zij mogen met ten hoogste vijfentwintig personen reizen, per schip of op een andere manier en met of zonder wapens.

De vrijgeleide geldt voor de reis vanuit Friesland naar Enkhuizen, voor een verblijf van veertien dagen of zolang dat nodig is, en voor de veilige terugkeer uit Enkhuizen, zonder bedrog of hinder. Wij beloven hen te beschermen tegen alle ruiters van zowel de hertog van Saksen als de aartshertog. Daarover hebben wij ook garanties gekregen van de kapiteins van de hertog van Saksen.

Wij bevelen alle kapiteins, ruiters, officieren van beide vorsten en alle anderen deze vrijgeleide zonder onderbreking na te leven, op straffe van verlies van leven en goederen.

Tot bevestiging hiervan, en omdat wij willen dat dit zo wordt nageleefd, hebben wij dit bij gebrek aan onze zegels met onze handtekeningen ondertekend.

Gedaan in Enkhuizen, op 24 juli 1500.

Egmondt. Cornelis van Bergen.

Een vrachtschuit, rond 1550.
Een vrachtschuit, rond 1550.

Toen deze vrijgeleide in Stavoren bij de Friese afgevaardigden aankwam, was de slag bij Bomsterzijl al verloren.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Water halen, rond 1550.
Water halen, rond 1550.
Een veerpont, rond 1550.
Een veerpont, rond 1550.
Een visser aan het werk, rond 1550.
Een visser aan het werk, rond 1550.
Een schutter, rond 1495.
Een schutter, rond 1495.
Visverkoop aan de vaart, rond 1550.
Visverkoop aan de vaart, rond 1550.

Plaatsen in de 16de eeuw

Dagelijks leven en beroepen

De kronieken van Worp

Boek 4: Friesland vanaf 1399

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, uitgegeven door het Friesch Genootschap, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 19-21 (PDF-bladzijden 32-34).

Ooggetuigen en bronnen

Kronieken, dagboeken en brieven online - boek 5

  • De namen Barum, Molen, Zevenbergen, Gronenbroeck en Chaerloos volgen de druk, met alleen de gebruikelijke Nederlandse vorm Zevenbergen. De precieze afbakening van de heerlijkheidsnamen wordt hier niet nader vastgesteld.
  • Het oorspronkelijke slot vermeldt dat de slag bij Bomsterzijl al verloren was toen de vrijgeleide in Stavoren aankwam. Het relaas van die slag begint pas op de volgende HTML-pagina.