Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Terwijl Franeker belegerd werd, probeerde Philips van Bourgondië in juli 1500 met brieven een vredesoverleg tussen de Friezen en hertog Hendrik van Saksen te organiseren.

Een heraut komt met brieven

Op 5 juli 1500 stuurde hertog Philips van Bourgondië zijn heraut naar Friesland. De bode droeg een brief voor hertog Hendrik van Saksen in Franeker en een brief voor de Friese leiders en de gemeenschap buiten de stad. Beide partijen moesten hun geschil voorleggen aan Johan, graaf van Egmond, en Cornelis van Bergen, om verdere schade en bloedvergieten te voorkomen. Hieronder staan de brief van Philips aan de Friezen en de brief die Johan van Egmond en Cornelis van Bergen aan Hendrik stuurden.

Een rechtszitting, rond 1550.
Een rechtszitting, rond 1550.

De brief van Philips aan de Friezen

Philips van Bourgondië aan de Friese hoofdelingen en de Friese gemeenschap:

Philips, aartshertog van Oostenrijk, hertog van Bourgondië en Brabant, graaf van Vlaanderen en Artois, enzovoort.

Geliefde vrienden, wij hebben steeds gewenst dat de geschillen tussen onze neef, de hooggeboren vorst hertog Hendrik van Saksen, en u op vriendschappelijke wijze worden opgelost. Daarom hebben wij u onlangs geschreven met het verzoek de geschillen aan ons over te dragen. Hetzelfde hebben wij onze neef van Saksen geschreven.

Wij hebben onze stadhouder van Holland, de graaf van Egmond, opdracht gegeven deze zaak namens ons te behandelen. U hebt ons geantwoord dat u spoedig met uw vrienden en bondgenoten zou vergaderen en vóór die bijeenkomst geen ander antwoord kon geven. Ook hebt u onze bode, die onze brief naar hertog Hendrik wilde brengen, geen doorgang verleend. Tot nu toe hebben wij nog geen verder antwoord van u ontvangen.

Wij blijven wensen dat de geschillen worden bijgelegd en aan ons worden voorgelegd. Daarom schrijven wij aan onze neef, de graaf van Egmond, en aan ridder Cornelis van Bergen, onze oppermaarschalk, dat zij onmiddellijk naar onze stad Enkhuizen moeten gaan, of naar een andere plaats die hun daarvoor geschikter lijkt.

Wij verzoeken u dringend om uw afgevaardigden en raadslieden naar de plaats te sturen die onze stadhouder en oppermaarschalk zullen aanwijzen. Stuur hen onmiddellijk daarheen, zodat zij ons verzoek en onze bedoeling nader en uitvoerig kunnen horen.

Ook verzoeken wij u dringend onze bode door te laten met de brieven die wij over deze kwestie aan onze neef van Saksen schrijven. Daarmee bewijst u ons een bijzondere dienst en eer. Anders zouden wij het betreuren als u hierdoor moeilijkheden ondervindt.

Geliefde vrienden, moge God met u zijn.

Geschreven in onze stad Brussel, op 24 juni 1500.

Daaronder: Phs. Hanneton.

Een rechtszitting, rond 1450.
Een rechtszitting, rond 1450.

De brief van Johan van Egmond en Cornelis van Bergen

Ook Johan van Egmond en Cornelis van Bergen schreven, in opdracht van Philips, zowel aan hertog Hendrik als aan de Friezen voor Franeker. Zij vroegen beide partijen gehoor te geven aan het verzoek van Philips en afgevaardigden naar Enkhuizen te sturen. Hier volgt de volledige brief aan Hendrik.

Johan van Egmond en Cornelis van Bergen aan hertog Hendrik van Saksen:

Hooggeboren vorst en genadige heer, wij bieden u onze diensten aan. Wij laten u weten dat onze genadige heer, de aartshertog, ons opdracht heeft gegeven naar Enkhuizen te gaan, of naar een andere geschikte plaats, om met uw afgevaardigden en die van de Friezen te spreken. U kunt dat ook lezen in de brief die onze heer u hierover schrijft en die de brenger van deze brief bij zich heeft.

Daarom verzoeken wij u namens onze genadige heer uw afgevaardigden op woensdag over acht dagen, 8 juli, naar Enkhuizen te sturen. Wij vragen u ook de Friezen die daar voor het overleg naartoe reizen een vrijgeleide te geven. Wij schrijven de Friezen eveneens dat zij uw afgevaardigden een vrijgeleide moeten verlenen.

Wilt u ons uw antwoord met de brenger van deze brief terugsturen? U kunt ook zelf op de genoemde dag in Enkhuizen komen om aan de opdracht en wens van onze genadige heer te voldoen.

Wij bevelen u aan bij de almachtige God. Moge Hij u, hooggeboren vorst, nog lang bewaren.

Geschreven in Den Haag, op 28 juni 1500.

U genegen: de graaf van Egmond, heer van Barum, stadhouder-generaal van Holland, Zeeland en Friesland. En Cornelis, broeder te Bergum, enzovoort, en maarschalk van onze genadige heer de aartshertog.

Egmont. Cornelis van Bergum.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Een veerpont, rond 1550.
Een veerpont, rond 1550.
Een visser aan het werk, rond 1550.
Een visser aan het werk, rond 1550.
Gewapende boeren, rond 1500.
Gewapende boeren, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.
Een schutter, rond 1495.
Een schutter, rond 1495.

Plaatsen in de 16de eeuw

Dagelijks leven en beroepen

De kronieken van Worp

Boek 4: Friesland vanaf 1399

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, uitgegeven door het Friesch Genootschap, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 17-19 (PDF-bladzijden 30-32).

Ooggetuigen en bronnen

Kronieken, dagboeken en brieven online - boek 5

  • De druk bevat hier de brief van Philips aan de Friezen en de brief van Egmond en Cornelis aan Hendrik. De begeleidende tekst noemt ook andere verzonden brieven, maar drukt die niet afzonderlijk af. Er zijn geen extra brieven gereconstrueerd.
  • Onder de eerste brief staat "Phs. Hanneton". Deze aanduiding is behouden. In de afsluiting van de tweede brief staan "heere tot Barum" en "Cornelis broeder tot Bergum". De laatste titel is ongebruikelijk en blijft onzeker; zij is niet vervangen door een veronderstelde andere functie. De onderschriften luiden "Egmont" en "Cornelis van Bergum".