Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Na de overstroming van 1502 organiseren de Friese gebieden in 1503 gezamenlijk het dijkonderhoud en worden verschillende plaatsen door grote branden getroffen.

Een landdag over de zeedijken

Rond Sint-Gregorius in 1503 liet graaf Hugo, de Saksische stadhouder, alle prelaten, Friese heren en vertegenwoordigers van het land naar Franeker komen. De afgevaardigden uit Oostergo, Westergo en Zevenwouden verschenen op de vergadering.

Zij besloten dat de drie Friese landsdelen voortaan samen de zeedijken zouden onderhouden. Oostergo en Westergo moesten elkaar helpen waar een gebied het dijkwerk niet alleen aankon. De mannen uit Zevenwouden moesten worden ingezet waar hun hulp nodig was.

Voor de uitvoering werden twaalf mannen benoemd: vier uit elk van de drie landsdelen. Elk landsdeel koos:

• Een hoge geestelijke.
• Een edelman.
• Een stadsbewoner.
• Een boer.

Deze twaalf kregen de bevoegdheid om sluizen aan te leggen, dijken te bouwen en hun hoogte te bepalen. Ook mochten ze andere maatregelen nemen die nodig waren voor het welzijn van het land.

Meten waar het water het meeste gevaar oplevert

De twaalf mannen bekeken en maten alle dijken langs Friesland op. Zij onderzochten waar het gevaar het grootst was en hoeveel dijkwerk ieder gebied moest uitvoeren. Het land dat van oudsher onder Oostergo viel, zou ook voor het dijkonderhoud bij Oostergo blijven horen.

Daarnaast besloten ze de oude Ee opnieuw uit te graven. Die vaarweg verbond vroeger het Dokkumerdiep met Leeuwarden en vormde een route tussen Leeuwarden en Dokkum. Op verschillende plekken was de waterloop al meer dan honderd jaar drooggevallen, zodat schepen er niet meer doorheen konden.

Wie tussen beide steden wilde varen, moest daarom via Rinsumageest en de Murk omvaren. Bij Wyswert en Oud-Galilea begon men rond Sint-Jansdag, 24 juni 1503, met het opnieuw uitgraven van de Ee.

Een reeks grote branden in 1503

In hetzelfde jaar troffen grote branden Friesland. Op 18 mei brandde Hindeloopen vrijwel geheel af, inclusief de kerk.

Rond de feestdag van Petrus en Paulus, 29 juni, ontstonden langdurige veenbranden in Haula, Bakkeveen, Giethoorn en andere plaatsen. Er ging niet alleen veel veen verloren: ook bossen en roggevelden leden zware schade. Het vuur bleef lange tijd branden.

Op de laatste dag van augustus, omstreeks vier uur 's ochtends, brandde het minderbroedersklooster in Bolsward bijna geheel af. Alleen de kloosterkerk bleef gespaard.

Ook op andere plaatsen in Friesland ontstond in 1503 grote brandschade.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.