Een landdag om de gevangen verklaringen te horen

Op 16 augustus 1512 riepen de Saksische bestuurders alle prelaten, edelen en vertegenwoordigers van de bevolking uit de Friese districten naar Leeuwarden. Zij moesten horen wat de gevangenen in het blokhuis hadden verklaard. Eerst werd de verklaring van Kempo Roeper voorgelezen; daarna die van Gerbrant Mockama en Jemma heer Juwsma.

De verklaring van Kempo Roeper

Kempo Roeper:

Kempo Roeper zegt dat hij in Groningen bij drost Udo van Coldenburch is gekomen, in zijn slaapkamer op de poort. Hij vroeg hem een Arendsgulden te leen. Hij had in Friesland iets met Gerbrant Mockama te regelen en wilde dat graag afhandelen.

De drost zei: "Ja, maar ik wil je een boodschap aan diezelfde Gerbrant opdragen. Die moet je voor mij uitvoeren." Kempo antwoordde: "Wat mij mogelijk is, wil ik graag doen." De drost leende hem toen één gulden en gaf hem daarnaast nog een Arendsgulden.

Daarbij droeg hij hem op Gerbrant Mockama te zeggen dat hij, als de drost met een overmacht aan mensen in deze landen kwam, zijn best moest doen om hem te helpen. Dat zou Gerbrant ten goede komen. Toen Kempo die boodschap hoorde, zei hij: "Dit is moeilijk voor mij om te doen." De drost antwoordde: "Je hebt eten en kleren. Waarom wil je het niet doen?" Kempo nam de boodschap toen aan. De drost verbood hem op straffe van zijn leven dit aan iemand anders te vertellen.

Zo bracht Kempo de boodschap aan Gerbrant over. Gerbrant antwoordde: "Kempo, ons leven en bezit staan op het spel als iemand dit van ons te weten komt." Kempo had eerst zijn eigen zaak over zijn land en dijken besproken, voordat hij vertelde wat de drost hem had opgedragen.

Gerbrant antwoordde op de boodschap: "Als de drost met een legermacht komt, zal ik uitwijken naar Roptahuis bij Metslawier in Dongeradeel. Laat de drost dat huis dan opeisen. Ik zal het overgeven en hem daarna met het land van Dongeradeel aan de oostzijde van de Paesens en met Ferwerderadeel, met leven en bezit, naar zijn wens helpen."

Kempo bracht dit antwoord aan de drost over. Die gaf hem de twee Arendsguldens vrij en zonder terugbetaling. Dit was Kempo's laatste afscheid van de drost. Kempo wil bij deze verklaring leven en sterven.

De verklaring van Gerbrant Mockama

Gerbrant Mockama:

Gerbrant Mockama bekent dat Kempo Roeper bij hem is gekomen en hem heeft laten weten dat de drost van Groningen met achtduizend mannen in deze landen wilde komen. Kempo vroeg of Gerbrant zich bij hem wilde aansluiten en hem wilde helpen.

Gerbrant vertelde dit aan zijn broer Tyaerd Mockama en legde het ook aan Jemma heer Juwsma voor. Alle drie stemden ermee in. Zij droegen Kempo op de drost te vertellen dat zij, wanneer hij met zo'n legermacht kwam, zich samen met Dongeradeel en Ferwerderadeel bij hem zouden aansluiten. Vervolgens zouden zij voor Leeuwarden trekken en de stad bestormen.

Kempo heeft dit antwoord overgebracht, nadat zij hadden ingestemd met wat de drost van plan was te doen. Gerbrant heeft deze bekentenis met zijn eigen hand ondertekend.

De verklaring van Jemma heer Juwsma

Jemma heer Juwsma:

Jemma heer Juwsma bekent en zegt dat een monnik, meester Arend genoemd, drie of vier jaar geleden meermaals dringend namens de graaf van Oost-Friesland met hem heeft gesproken. Jemma heeft hem toen niet willen aanhoren.

Daarna is de prior van Appingedam op een keer bij hem gekomen, tegen de advent van twee jaar geleden, en heeft deze zaak met hem besproken. Jemma heer Juwsma zei toen in het Latijn tegen hem: "Breng je legermacht bijeen en kom."

Vervolgens is diezelfde meester Arend in mei met listige woorden weer naar Jemma gekomen. Hij hield hem voor dat de graaf zijn belastingen en accijnzen wilde behouden en met zesduizend mannen het land wilde binnenkomen. Het land zou langs drie kanten worden ingenomen:

• De Wouden zouden vanuit Gelderland worden binnengedrongen.
• Vanuit de landen van de graaf zouden schepen het water voor Harlingen bezetten en afsluiten, zodat geen ontzet Friesland kon bereiken.
• Franeker zou worden bestormd.

Wanneer alle landen waren ingenomen, zouden zij Leeuwarden belegeren en bestormen. Daarna zouden zij het blokhuis belegeren en uithongeren. Jemma heer Juwsma heeft met deze plannen ingestemd en gezegd dat hij de graaf met leven en bezit wilde helpen.