De belegering van Groningen

Na de verovering van Appingedam trok George met zijn heren en soldaten terug naar Aduard, Selwerd en andere plaatsen rond Groningen. Hij sloot de stad nu van alle kanten in. De Dam was altijd een belangrijke voorpost geweest; na het verlies ervan werd het voor de Groningers nog moeilijker om hulp en voedsel binnen te krijgen.

De Groningers bleven tegenaanvallen uitvoeren. Aan beide kanten kwamen strijders om. Maar de voedselvoorraden raakten op en vooral de armere burgers kregen gebrek. Buitenlandse huursoldaten die bij inwoners waren ingekwartierd, eisten ondertussen dat hun voedsel niet werd verminderd.

Van een ontzettingsleger was voorlopig geen sprake. Alle landsheren die onder het Heilige Roomse Rijk vielen, steunden de Saksische hertog. Alleen Karel van Gelre, die zich tegen de keizer verzette en steun zocht bij Frankrijk, stond aan de kant van graaf Edzard. Hij droeg George geen goed hart toe, zoals hij later liet blijken.

Groningen onderhandelt met hertog George van Saksen

De Groningers zagen dat zij het gebrek en de armoede niet langer konden volhouden. Daarom besloten zij om George van Saksen het beschermheerschap over de stad aan te bieden. Zij stelden daarbij voorwaarden. De stad zond meester Willem, haar pastoor, naar Leeuwarden. Hij had volmacht gekregen van het stadsgericht en de raad, alle gilden en de beëdigde vertegenwoordigers van de gemeenschap. Wat hij met de hertog zou overeenkomen, zou voor hen gelden.

In Leeuwarden bood Willem de stad aan George aan, onder de voorwaarde dat Groningen de voorrechten zou behouden die keizers en koningen aan de stad hadden verleend. Ook wilde Groningen haar bestaande rechten over de Ommelanden houden.

Het versterkte huis dat graaf Edzard in Groningen had laten bouwen, moest worden afgebroken. Daarna mocht er geen nieuw kasteel of verdedigbaar huis binnen de stad worden gebouwd. Een comfortabel vorstelijk woonhuis was wel toegestaan. Verder stelde Willem nog enkele voorwaarden voor, die George geen bezwaar leken.

George nodigde Willem die avond aan tafel uit. De pastoor dronk met hem op de voorgestelde overeenkomst en de hertog nam dat vriendelijk aan. Later liet George zijn gast naar diens verblijf brengen. Hij verzocht Willem de volgende ochtend terug te komen: die nacht zou hij met zijn raad overleggen en daarna een definitief antwoord geven.

Willem ging ervan uit dat de overeenkomst bijna rond was. Hij wist dat veel rijke en invloedrijke Groningers George graag als heer wilden, omdat hij persoonlijk een goedhartige, rechtvaardige, waardige en vriendelijke vorst was. Zij hadden hem liever dan een andere heer.

In de nacht legde George de afspraken aan zijn heren en raadgevers voor. Zij raadden hem af om na alle kosten van het beleg zo snel toe te geven. De Groningers hadden graaf Edzard immers zelf binnengehaald en hem de bouw van een versterkt huis toegestaan. Nu zou George volgens hen genoegen moeten nemen met minder dan Edzard had gekregen.

Toen Willem de volgende ochtend terugkwam, zei George dat hij de Groningers graag genadig wilde behandelen, hun een goed heer wilde zijn en hun positie groter wilde maken dan zij nu was. Maar hij eiste dat hij het versterkte huis van Edzard mocht behouden en naar eigen goeddunken gebruiken. Hij stelde daarnaast andere voorwaarden die Groningen niet wilde aanvaarden.

Groningen accepteert niet de voorwaarden van de hertog van Saksen

Meester Willem vertrok bedroefd en boos naar Groningen. Deze pastoor bestuurde Groningen. Alles ging door zijn handen en wat hij aanraadde en wilde, gebeurde in de stad. Willem had George liever als landsheer gezien dan een andere vorst, net als bijna alle rijke Groningers. Zij hielden van hem om zijn deugdzame leven.

Dit had ook al in 1506 gespeeld. Toen graaf Edzard Groningen kreeg, hadden Willem en veel welgestelde inwoners liever George binnengehaald, als die toen in Friesland was geweest. Door de wreedheid van zijn ondergeschikte heren kwam het daar toen niet van. Nu werd het opnieuw door hen verhinderd. Zij zochten meer hun eigen voordeel en winst dan die van hun vorst, tot zijn grote schade en schande.

Toen Willem de nieuwe eisen in Groningen bekendmaakte, riepen de inwoners dat zij zich niet aan de hertog van Saksen wilden onderwerpen, niet bij leven en niet bij sterven. Daarna overlegden graaf Edzard en de Groningers en besloten zij Karel van Gelre als heer te kiezen over Groningen en de Ommelanden, van de Eems tot aan de Lauwerszee of Gerksbrugge. Zij stelden als voorwaarde dat Karel voldoende macht en moed had om de stad te ontzetten. Karel aanvaardde het aanbod na overleg met zijn raad.

De verhouding van hertog George en hertog Karel van Gelre

Al vanaf het begin van de oorlog tegen graaf Edzard en Groningen had George rekening gehouden met Karel van Gelre. Georges vader Albrecht had eerder samen met de keizer veel kwaad in Gelderland tegen Karel aangericht. George probeerde daarom aanvankelijk vrede met hem te sluiten.

Hij stuurde Karel een zilveren geschenk. Karel wilde het niet aannemen voordat hij wist onder welke voorwaarden het werd aangeboden. Toen hij daarover geen duidelijk antwoord kreeg, voegde hij er zelf nog andere kostbaarheden aan toe en stuurde het met een beleefde dankbetuiging terug.