Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Rond Allerheiligen 1514 bereiken Gelderse troepen Groningen en wordt Karel van Gelre als nieuwe heer erkend.
De troepen van Gelre bereiken Groningen
Graaf Edzard was vanuit Zutphen naar Groningen teruggekeerd, nadat hij met hertog Karel van Gelre overeenstemming had bereikt. Karel verzamelde 4.000 soldaten en stuurde hen onder leiding van Willem van Oyen en Werner Spiegel naar Groningen. Beide mannen vertegenwoordigden de hertog.
Het leger trok met enkele wagens vol voedsel door Twente en Drenthe en bereikte Groningen rond Allerheiligen (1 november). De Zwarte Hoop, de huursoldaten in Saksische dienst, week terug tot onder het geschut van Werdenbras. Deze soldaten durfden geen gevecht met de Geldersen aan.
De Gelderse soldaten sloegen buiten Groningen hun kamp op. Willem van Oyen en Werner Spiegel gingen met hun gevolg de stad binnen om de afspraken uit Zutphen uit te voeren.
Graaf Edzard ontsloeg de Groningers van de eed van trouw die zij in 1506 aan hem en zijn erfgenamen hadden gezworen. Hij bedankte hen voor hun trouw en goede wil. Daarna legden de inwoners van Groningen de eed van trouw af aan hertog Karel van Gelre en zijn erfgenamen. Willem van Oyen ontving die eed namens de hertog.
Met toestemming van de Gelderse hertog werd het versterkte huis dat Edzard in Groningen had laten bouwen volledig afgebroken. Dat ergerde Edzard. Karel heeft het besluit later dikwijls betreurd. Edzard verliet de stad boos en bedroefd en reisde over de Eems naar zijn eigen land terug.
Willem van Oyen vertrok met de Gelderse troepen naar Gelre. Hij beloofde de Groningers dat zij nog vóór Sint-Nicolaas (6 december) zouden worden ontzet.
Het leger van Gelre wordt aangevallen
Toen de Geldersen terugtrokken, riep hertog George de Friezen uit Oostergo, Westergo en de Zevenwouden op om zich bij hem aan te sluiten. Met deze Friezen en de Zwarte Hoop achtervolgde hij de Gelderse soldaten tot bij Ommen.
Bij deze achtervolging werden veel Geldersen gedood, maar ook twee edelen uit Georgs eigen land sneuvelden. De hertog keerde met de Zwarte Hoop terug naar het beleg van Groningen. De Friezen gingen ieder naar huis.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
Stedelingen en plattelanders
Dorpen en steden in Friesland.
Leven in Sneek in de 16de eeuw.
Misdaad en straf in Friesland
De zaak van Yepke Vaer (1521).
Veroordeelde Geldersen 1516 -1524.
Misdaad en straf (1500 - 1550).
Terechtstellingen (1500 - 1550).
Het dagelijks leven
Dagelijks leven
Friesland en de regio in de 16de eeuw
De kronieken van Worp
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, uitgegeven door het Friesch Genootschap, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 120-122 (PDF-bladzijden 133-135).
Worp van Thabor, boek 5 - kronieken en bronuitgaven.
- De vierduizend soldaten die Willem van Oyen en Werner Spiegel rond Allerheiligen naar Groningen brengen, zijn in deze passage een afzonderlijke troepenopgave. Zij zijn niet zonder bewijs samengevoegd met de eerder genoemde vierduizend ruiters voor Edzard.
- De huldiging wordt in de bron namens Karel en zijn erfgenamen aan Willem van Oyen gedaan. De eed van 1506, Edzards ontslag daarvan en de dankbetuiging zijn afzonderlijk behouden. De volledige eedformule wordt niet afgedrukt en is niet gereconstrueerd.
- De spijt van Karel over de afbraak van het versterkte huis is een terugblikkende bronmededeling. De beloofde ontzetting vóór Sint-Nicolaas is als belofte weergegeven; de afloop wordt hier niet vooruitlopend als bewezen ingelast. De plaatsnaam Wmmen is in de bestaande hertaling Ommen; de identificatie is niet afzonderlijk onderzocht.