Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Terwijl de Gelderse en Bourgondische partijen hun aanspraken op Friesland verdedigen, sturen beide zijden geleerde vertegenwoordigers naar de Franse koning.
Twee geleerde gezanten namens de Gelderse Friezen
Toen Friese afgevaardigden bij hertog Karel van Gelre in Arnhem verbleven, besloten de Gelderse Friezen met zijn instemming twee geleerde mannen naar de koning van Frankrijk te sturen. Zij moesten de koning uitleggen waarover Friesland, de prins van Spanje en hertog Karel van Gelre met elkaar in conflict waren. De Gelderse partij hoopte dat de koning hun aanspraken zou steunen.
De eerste gezant was Idzert, pastoor van Grouw en doctor in beide rechten, dat wil zeggen in het kerkelijk en het wereldlijk recht. Hij was ook commissaris en collector van de paus.
De tweede gezant was meester Augustinus Haye Martenszoon, doctor in de geneeskunde en een bijzonder begaafd spreker in het Grieks en Latijn. Beide mannen zouden de afspraken en historische argumenten van de Gelderse Friezen toelichten.
Augustinus neemt historische brieven en kronieken mee
Augustinus nam voor de reis veel echte oude brieven, privileges en kronieken van Friesland mee. Daarmee wilde hij de artikelen en het standpunt van de Gelderse partij onderbouwen. Hij had deze stukken van verschillende bezitters geleend en aan iedereen beloofd ze terug te brengen.
Plaatsen in de 16de eeuw
Augustinus hield de documenten toch allemaal bij zich. Ik heb hem herhaaldelijk persoonlijk aangespoord en opgedragen de oude brieven en voorrechten terug te geven aan de mensen die ze hadden uitgeleend. Omwille van Frieslands eer mocht hij die stukken niet vervreemden of in vreemde handen brengen.
Ook de Bourgondische partij stuurt een gezant
Floris van Egmond en de Bourgondischgezinde Friezen stuurden tegenover deze Gelderse gezanten meester Bucko naar Frankrijk. Bucko was pastoor in Leeuwarden, was licentiaat in beide rechten en was eveneens een welsprekend man.
Welke instructies of afzonderlijke artikelen Bucko had meegekregen, heb ik niet kunnen achterhalen.
Intussen gingen de spanningen in Friesland door. Hierna volgen de gevangenneming van Gabbo Scheltema en de Gelderse brief aan Sneek in het vervolg.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
Stedelingen en plattelanders
Dorpen en steden in Friesland.
Leven in Sneek in de 16de eeuw.
Misdaad en straf in Friesland
De zaak van Yepke Vaer (1521).
Veroordeelde Geldersen 1516 -1524.
Misdaad en straf (1500 - 1550).
Terechtstellingen (1500 - 1550).
Het dagelijks leven
Dagelijks leven
De kronieken van Worp
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, uitgegeven door het Friesch Genootschap, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 171-172 (PDF-bladzijden 184-185).
Worp van Thabor - online kronieken, dagboeken en brieven.
- De ik die Augustinus aanspoort de stukken terug te geven en ze niet te vervreemden, is Worp zelf. De eerdere hertaling schreef de wens om verlies te voorkomen aan Augustinus toe. Die verschuiving is hersteld. Het bewaren van alle geleende brieven en kronieken en de belofte ieder het zijne terug te geven zijn afzonderlijk behouden.
- Idzert is doctor in beide rechten en pauselijk commissaris en collector; Bucko is licentiaat in beide rechten. Die rangen zijn niet tot dezelfde algemene academische graad vervlakt. Augustinus is doctor in de geneeskunde en redenaar in Grieks en Latijn. Het onvermogen Bucko’s instructie te achterhalen is de eigen mededeling van de kroniekschrijver, geen modern onderzoeksresultaat. De verwijzing bij Idzert naar 1512 bevat op zichzelf geen nieuwe beschrijving van diens betrokkenheid.