Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Tijdens het zes weken durende bestand wierf Karel van Gelre een nieuw leger, terwijl zes burgers van Sneek van heimelijk overleg met de Bourgondiërs werden beschuldigd.
Soldaten worden naar Deventer geroepen
Tijdens het bestand onderhandelden de partijen in Kamerijk en Brabant over vrede of een bestand van enkele jaren voor Friesland. Veel mensen verwachtten en hoopten, zonder eraan te twijfelen, dat de prins van Spanje en de hertog van Gelre het over Friesland eens zouden worden.
Nog voordat het bestand afliep, zond hertog Karel van Gelre gezanten naar de huursoldaten die in het land van Kessel lagen. Hij vroeg of zij voor hem wilden dienen en bood hun spiesen, geschut en buskruit aan. Iedere soldaat zou meteen één Hoornse gulden krijgen. Ook beloofde de hertog hun de vrijheid om te plunderen en hen naar een land te voeren waar zij rijk konden worden.
De soldaten stemden in. De gezanten namen hen in dienst en lieten hun weten op een afgesproken tijd bij Deventer te komen. De hertog kwam daar zelf naar hen toe, betaalde ieder één Hoornse gulden en beval hen via Twente en Drenthe naar Friesland te trekken. Zodra het bestand op 6 mei eindigde, moesten zij Dokkum belegeren.
Ongeveer achtduizend man
Met de soldaten die zich uit Gelderland bij het leger voegden, telde de krijgsmacht ongeveer achtduizend man. Ook verschillende Friese edelen sloten zich aan:
- Jancko Oenema
- Aencke Jaerla
- Jancko Douwes
- Jw Jousma
- Sicko Douwes
Daarnaast waren er nog andere hoofdelingen.
Voordat het hele leger Dokkum bereikte, zonderden Arckles, Jancko Douwes en Sicko Douwes zich met twee vendels af. Zij kwamen op 11 mei in IJlst aan en bleven daar vijf dagen.
Plaatsen in de regio rond 1517
Op 16 mei trokken zij naar het klooster Thabor, bij Sneek. Zij overnachtten er één keer. Arckles en de edelen hadden in IJlst de soldaten verlaten en waren naar Sneek gegaan.
Zes burgers moeten naar Gelderland
Vanuit Sneek werden zes aanzienlijke burgers naar Gelderland gestuurd:
- Aggo, zoon van Edo
- Pieter Douwes
- Feycko Tyercks
- Wlbet Idtszoon
- Gosvriend Goslickszoon
- Gerrit, kruidenier
Jancko en enkele anderen beschuldigden de zes ervan dat zij in het geheim met de Bourgondiërs hadden onderhandeld om Sneek Bourgondisch te maken. Arckles raadde hun aan naar de hertog in Gelderland te reizen en zich daar over de beschuldiging te verantwoorden. Hij beloofde dat hun persoon en hun bezit geen schade zouden lijden.
Die belofte werd niet nagekomen. In Arnhem werden de burgers vastgehouden. Later moesten zij zich voor een groot bedrag vrijkopen en lange tijd buiten Sneek blijven.
Deze burgemeesters en burgers verlieten Sneek op 17 mei 1517 om naar Gelderland te reizen.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
Stedelingen en plattelanders
Dorpen en steden in Friesland.
Misdaad en straf in Friesland
De zaak van Yepke Vaer (1521).
Veroordeelde Geldersen 1516 -1524.
Misdaad en straf (1500 - 1550).
Terechtstellingen (1500 - 1550).
Het dagelijks leven
Dagelijks leven en werk
De kronieken van Worp
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 200-201 (PDF-bladzijden 213-214).
Online kronieken, dagboeken en brieven - Worp van Thabor, boek 5.
- De twee namenlijsten zijn met de scan gecontroleerd: Jancko Oenema, Aencke Jaerla, Jancko Douwes, Jw Jousma en Sicko Douwes; daarnaast de zes burgers Aggo Edozoon, Pieter Douwes, Feycko Tyercks, Wlbet Idtszoon, Gosvriend Goslickszoon en Gerrit de kruidenier. De bestaande moderne patroniemvormen zijn behouden zonder genealogische uitbreiding.
- Op blz. 201 staat uitdrukkelijk dat Arckles en de edelen de soldaten in IJlst verlieten en naar Sneek gingen. De eerdere toevoeging dat een deel van de soldaten met hen meeging is verwijderd. De plaatsing van de terugblik na het overnachten in Thabor is als terugblik herkenbaar gemaakt, zonder een nieuwe precieze vertrekdag toe te voegen.
- Alle aanbiedingen van de hertog zijn behouden, inclusief iedere soldaat een Hoornse gulden, vrije roof en de belofte rijkdom. Ook het in dienst nemen door de gezanten is opgenomen. De beschuldiging tegen de burgers is een beschuldiging, geen bewezen verraad. Belofte, gevangenschap, losgeld en langdurig wegblijven zijn behouden. De datum 17 mei staat bij hun vertrek; de gelijktijdige militaire tocht wordt volledig op 1517-5 verteld.