Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Na de onderhandelingen in Brabant kwam in maart 1517 een bestand tot stand, maar op de Zuiderzee en bij Hindeloopen werd toch gevochten.
Zes weken bestand
Aan het einde van februari waren Floris van IJsselstein en graaf Edzard van Emden naar Brabant gereisd. Daar verbleven Karel, prins van Spanje en hertog van Bourgondië, keizer Maximiliaan en veel Duitse heren en vorsten. Door tussenkomst van Floris had Edzard van de keizer vergeving gekregen voor zijn optreden tegen de keizer en het Roomse Rijk. Het ging onder meer om het bezet houden van Groningen tegen hertog Georg van Saksen.
Op 7 maart hielden de keizer en andere heren een bijeenkomst in Kamerijk (Cambrai). Zij kwamen voor de onderdanen in Friesland een bestand overeen tussen de koning van Spanje en de hertog van Gelre. Het zou zes weken duren, te beginnen op 25 maart, de feestdag van Maria-Boodschap.
Grutte Pier valt Hindeloopen aan
Toen het bestand in Friesland bekend was gemaakt, vertrok Grutte Pier met zijn mannen uit Sneek. Onder zijn gezelschap waren ballingen uit Stavoren en Workum, en burgers uit Sneek. Zij gingen aan boord van schepen op de Zuiderzee en voeren naar Hindeloopen.
De Bourgondiërs hadden Hindeloopen versterkt. Tingnagel lag daar met driehonderd soldaten. Pier en zijn mannen vielen de plaats onverwacht aan en namen haar met geweld in.
Plaatsen in de regio rond 1517
Er werden 107 Bourgondische soldaten gedood, onder wie een buitenechtelijke zoon van Cleef en een Van Bochorst. Ook verdronken veel mannen toen zij met schepen probeerden te ontkomen. Zevenenzeventig soldaten werden gevangengenomen; anderen wisten per schip te ontsnappen.
Grutte Pier doodde geen Friezen, maar alleen buitenlandse soldaten.
De Bourgondiërs verlaten Nijeklooster
Op 23 april verlieten twee vendels Bourgondische soldaten het klooster Nijeklooster. Floris had hen daar eerder gelegerd. Eén afdeling trok naar Bolsward, dat de Bourgondiërs toen in handen hadden. De andere ging naar Dokkum.
Grutte Pier trok daarna met zijn mannen uit Sneek naar Nijeklooster. Daar wierpen zij de door de Bourgondiërs aangelegde wal in de gracht en staken zij de poort in brand.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
Stedelingen en plattelanders
Dorpen en steden in Friesland.
Leven in Sneek in de 16de eeuw.
Misdaad en straf in Friesland
De zaak van Yepke Vaer (1521).
Veroordeelde Geldersen 1516 -1524.
Misdaad en straf (1500 - 1550).
Terechtstellingen (1500 - 1550).
Het dagelijks leven
Dagelijks leven en werk
De kronieken van Worp
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 199-200 (PDF-bladzijden 212-213).
Online kronieken, dagboeken en brieven - Worp van Thabor, boek 5.
- De mededeling over Edzards vergeving staat hier eenmaal volledig, met keizer én Rooms Rijk en het feitelijke bezit van Groningen tegen Georg. De bron wisselt op dezelfde bladzijde tussen prins en koning van Spanje. Bij het bestand is koning behouden, zonder die titel op eigen gezag historisch te corrigeren.
- Een van Bochorst is niet een expliciet genoemde zoon. De ongedekte verwantschap zoon van Bochorst is verwijderd, terwijl de naam behouden blijft. Bij Cleef staat wel bastert, hier buitenechtelijke zoon. De 107 doden, 77 gevangenen en driehonderd soldaten in Hindeloopen zijn behouden.
- De tekst plaatst de aanval na bekendmaking van het bestand maar geeft geen afzonderlijke aanvalsdatum. Er is geen datum bij verzonnen. Het vertrek van de twee vendels op 23 april en de daaropvolgende vernieling van wal en poort staan volledig op deze pagina.