Kimswerd in de 16de eeuw
Aan het begin van de 16de eeuw lag Kimswerd in een onrustig gebied tussen Harlingen, Franeker en Bolsward. De strijd om Friesland werd niet alleen door beroepssoldaten gevoerd. Ook weerbare boeren en andere inwoners konden bij verdediging en gewapend verzet betrokken raken.
29 januari 1515: Kimswerd in brand
Worp van Thabor schreef dat huurlingen en burgers uit Franeker op 29 januari 1515 Kimswerd in brand staken. Hij noemt daarbij de kerk en het huis van Pier Gerlofs Donia. Volgens Worp verzamelde Pier daarna dertig tot veertig mannen uit Kimswerd, Arum, Witmarsum en andere dorpen die eveneens schade hadden geleden.
Worp van Thabor over de gebeurtenissen van 1515
Grutte Pier - boer uit Kimswerd en krijgsman
Wijerd Jelckama wordt in latere verhalen vaak een neef van Grutte Pier genoemd. Die familieband is niet zeker. Op Toen en Toen staat zijn verhaal daarom apart.
Wijerd Jelckama en de Arumer Zwarte Hoop
1543: Benedictus, Baucko en de landerijen
Het Beneficiaalboek noemt heer Benedictus Seerpszoon als bezitter van de pastorie. Bij de pastorie hoorden tientallen pondematen land met namen als Grootfenne, Cleijnfenne, Nijfenne en Bloedige Camp. Vier pondematen bouwland met een erf lagen tussen Heringe Terp en de kerk.
De tekst noemt ook heer Baucko Peeckozoon als bezitter van de vicarie, een kerkelijk fonds waaraan inkomsten en land waren verbonden. Hij was nog maar kort in functie. Van enkele verspreid liggende stukken wist hij niet wie de aangrenzende gebruikers waren. De bron noemt die percelen "wijd en zijd" gelegen en lastig te gebruiken.
Land werd veel duurder verhuurd
Voor de pastorie werd rond 1543 een gemiddelde huurwaarde van bijna twintig stuivers per pondemaat genoemd. Dezelfde grond was volgens de opgave nog niet lang daarvoor voor twee, drie of vier stuivers per pondemaat verhuurd. Voor de verspreid liggende vicarielanden werd ongeveer zeventien stuivers per pondemaat genoemd.
Kimswerd in het Beneficiaalboek van 1543 - volledige hertaling en oorspronkelijke tekst
Wat is nog zichtbaar?
- de middeleeuwse Laurentiuskerk, die na de brand van 1515 werd hersteld;
- de terp en het kerkhof;
- de ligging van het oude dorp bij weg en vaart;
- de herinnering aan Grutte Pier, die in Kimswerd als boer woonde.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.