Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

In Sneek verzetten rijke burgers zich tegen het Gelderse bestuur en zoeken zij in het geheim steun bij de keizerlijke stadhouder in Leeuwarden.

De graaf van Moers wil de stad beheersen

De graaf van Moers probeerde met allerlei middelen vreemde soldaten in Sneek te krijgen. Daarmee wilde hij de burgers onder zijn macht brengen. Hij was ook van plan in het nieuwe stadsdeel een blokhuis te bouwen.

Door het optreden van de Gelderse troepen vertrouwden de partijen elkaar steeds minder. Vooral de rijke Snekers, die zich sterk tegen dit geweld hadden verzet, wilden een einde aan de Gelderse invloed maken.

Een beleg, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.

Geheime boodschappers naar Sicko Liauckama

De rijke burgers zonden in het geheim boodschappers naar Sicko Liauckama, hun heer. Hij verbleef als balling in Leeuwarden. Zij vertelden hem wat in Sneek gebeurde.

Ze vroegen Sicko met Georg Schenck te spreken, de keizerlijke stadhouder van Friesland. Schenck moest hun drie- tot vierhonderd gouden guldens bezorgen. Met dat geld wilden de rijke burgers arme ambachtslieden, andere burgers en inwoners onderhouden en voor hun plannen winnen.

Plaatsen in de 16de eeuw

Zij hoopten met hulp van deze mensen binnen korte tijd een aanval tegen de Gelderse machthebbers te kunnen organiseren. Hun bedoeling was zich van de Geldersen te bevrijden en de stad onder het gezag van keizer Karel V te brengen.

Een winkel, rond 1550.
Een winkel, rond 1550.

Geld voor inwoners zonder inkomsten

Sicko Liauckama bracht met hulp van de stadhouder een geldbedrag in Sneek. Het werd aan zijn vertrouwelingen gegeven.

Met dit geld ondersteunden zij arme burgers die niet meer in of uit de stad konden of durfden te reizen om hun kost te verdienen. Zij kregen voortaan iedere maand een bedrag. De keizerlijke partij won hen op deze manier voor zich.

Intussen hielden de burgers van Sneek scherp de wacht. De graaf van Moers en zijn kanselier merkten dat zij geen soldaten de stad in konden krijgen die hun zouden gehoorzamen.

Een belegerde stins, rond 1514.
Een belegerde stins, rond 1514.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Een markt, rond 1550.
Een markt, rond 1550.
Een vrachtschuit, rond 1550.
Een vrachtschuit, rond 1550.
Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.
Vleesverkoop, rond 1550.
Vleesverkoop, rond 1550.
Een smederij, rond 1550.
Een smederij, rond 1550.

Dagelijks leven en beroepen

De kronieken van Worp

Boek 4: Friesland vanaf 1399

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 252-253 (PDF-bladzijden 265-266).

Kronieken van Friesland, boek 5 - online bronuitgaven.

  • Het plan betreft vreemde soldaten binnen de stad brengen en een blokhuis in de nieuwe stad bouwen, niet een werving onder Sneker inwoners. Ook de afsluitende zin noemt nu weer het verhinderen van binnenkomst door de wacht van de burgers.
  • Sicko Liauckama wordt hun heer genoemd en verbleef als balling in Leeuwarden. Een niet in deze passage genoemde begindatum van zijn ballingschap is verwijderd. De gevraagde drie- of vierhonderd gouden guldens en het later daadwerkelijk gestuurde, niet nader becijferde bedrag blijven onderscheiden.
  • De schamele amptluyden zijn hier als arme ambachtslieden weergegeven, naast burgers en inwoners. De maandelijkse ondersteuning, het gebrek aan mogelijkheden om de kost te verdienen, het winnen van aanhang, het bevrijdingsplan en de beoogde keizerlijke onderwerping blijven behouden.