Catharina Schrader in Dokkum, 1711

Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .

In 1711 bleef Catharina een grote praktijk voeren. De gevallen hieronder komen uit Dokkum en behoren tot de uitvoeriger aantekeningen uit dat jaar.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

25 januari: Rimke krijgt twee dochters

Op 25 januari hielp Catharina Rimke, die zij bij Jackop Dronrip noteerde. In haar register schreef zij in 1711 “sijn wiff Rimke”. In 1700 had zij bij hetzelfde paar juist uitdrukkelijk genoteerd dat zij niet getrouwd waren. Uit deze aantekeningen alleen is niet vast te stellen of zij intussen wettig waren getrouwd.

In 1711 kreeg Rimke twee dochters. Catharina schreef dat de kinderen tijdens de weeën snel na elkaar kwamen. Zij brak het vruchtwater en haalde beide kinderen aan de voeten. Voor deze bevalling noteerde zij drie gulden en drie stuivers.

8 februari: Hylltie Horenstra en twee dagen hevige pijn

Op 8 februari werd Catharina geroepen bij Hylltie Horenstra, de vrouw van Harmen, die zij als “royllebut” aanduidt. Hylltie had al twee etmalen weeën en zeer hevige pijn in de endeldarm.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

Catharina gaf haar een klysma. Daarna verliep de geboorte volgens haar goed en werd een zoon geboren. Zij noteerde drie gulden en drie stuivers.

20 maart: drie dagen en nachten bij Mayke

Op 20 maart hielp Catharina Mayke, de vrouw van Cornelis Jans. Catharina noemt Cornelis een menistenprediker en garentwinder. Zij bleef drie dagen en nachten met Mayke bezig en schreef dat zij alles deed wat haar vakkennis toeliet.

Het kind lag volgens haar in beginsel goed, maar zat vast. Mayke kon haar urine niet kwijt. Catharina tapte die met een katheter af en gaf haar ook een klysma. Dokter Eysma was erbij aanwezig. Tijdens het langdurige werken kwam een armpje naar voren. Het kind was toen al overleden.

Catharina probeerde eerst een arm los te krijgen. Toen dat niet lukte, schreef zij dat zij het armpje met haar mes moest afzetten. Daarna gebruikte zij een haak achter in het hoofd om het overleden jongetje met zeer grote moeite geboren te krijgen. Zij legde het afgezette armpje stilletjes in de mouw, zodat het niet zichtbaar was. Mayke bleef volgens haar gezond en onbeschadigd en had een gezonde kraamtijd. Catharina vermeldde ook dat Mayke al lange tijd kreupel was aan het onderlichaam. In het register staat bij deze uitzonderlijk langdurige behandeling een bedrag van 42 gulden.

Huishouden rond 1715.

Verder lezen

Achtergrond: bevalling en kraamzorg in Friesland

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.