Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen en latere herinneringen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum .

Nijkerk, 10 februari 1711: Alltie Jouwkes

Alltie Jouwkes, de vrouw van Wattse Jennema in Nijkerk , had Catharina eerder gevraagd haar bij de bevalling te helpen. Toen de bevalling begon, liet zij Catharina echter niet halen. In plaats daarvan kwam een vroedvrouw uit Morra.

Winterreis te voet rond 1715.

Volgens Catharina werkte deze vroedvrouw drie dagen aan de bevalling. Daarna gaf zij het geval over aan vroedmeester dokter Van den Berg. Hij meende dat het kind al dood was en zei dat hij de armen en benen van het kind zou moeten afzetten. Catharina werd vervolgens in stilte naar Nijkerk gehaald.

Ziekenzorg rond 1715.

Een chirurgijn of andere medische hulpverlener aan het werk. Vroedvrouwen en chirurgijns maakten deel uit van de vroeg-18de-eeuwse gezondheidszorg.
Lees meer over gezondheidszorg .

Toen zij aankwam, was er volgens Catharina veel geschreeuw van haar man en vrienden. Alltie was volledig uitgeput. Catharina onderzocht haar en dacht dat een levende geboorte nog mogelijk was. Zij legde Alltie in een warm bed, gaf haar een kopje kandeel en deed daar nog iets in waarvan zij de samenstelling niet noemt. De buren stuurde zij naar huis om zelf wat te rusten.

Ongeveer een uur later begonnen Allties krachten terug te keren. Catharina liet de buren weer halen. Zij bracht de barende vrouw in positie. Dokter Van den Berg kwam naast Catharina zitten. Zij bracht het kind in een gunstige ligging voor de geboorte en kreeg binnen ongeveer zeven of acht minuten een levende dochter geboren.

Catharina richtte zich daarna scherp tot de dokter: “syn hyr u doode kint” — “zie hier uw dode kind”. Zij voegde eraan toe dat hij volgens haar honderd gulden aan het geval had willen verdienen. De familie en buren waren verbaasd. Catharina noteerde dat moeder en kind er goed aan toe waren. In haar register schreef zij dat de bevalling drie dagen had geduurd en noteerde zij vier gulden en tien stuivers voor haar hulp.

Kraamzorg rond 1715.

Een bevalling in een Fries huishouden rond 1715. Catharina werkte vrijwel altijd bij haar patiënten thuis.
Lees meer over bevalling en kraamzorg .

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.