Deze pagina is gebaseerd op de bewaard gebleven aantekeningen van vroedvrouw Catharina Geertruida Schrader. Zij was als vroedvrouw actief van 1693 tot 1745 en woonde in deze jaren in Dokkum.

Lees het overzicht van haar leven en werk.

Herberg rond 1715.

Goederen worden gelost van een vrachtschuit aan een Friese kade, rond 1650.
Lees meer over schippers en scheepsvolk

Dokkum, 27 november 1729: bij een schipmaker op de Helling

Op zondag 27 november 1729 werd Catharina gehaald “op de Helling” in Dokkum. Ze schreef daarbij de naam en het beroep van de man op: Henderick Isackx was schipmaker. Zijn vrouw heette Mayke.

De plaatsaanduiding en het beroep passen bij het maritieme karakter van Dokkum. In de 17de en 18de eeuw was de stad een centrum van handel en scheepsbouw. Een helling was de schuine plaats waar schepen op het droge konden worden gebouwd, onderhouden of te water gelaten. Catharina noteerde “op de Helling” als plaats van het bezoek.

Henderick Isackx werkte als schipmaker dus in een bedrijfstak die in Dokkum zichtbaar aanwezig was. Scheepsbouw bracht verschillende beroepen bij elkaar: timmerlieden, smeden, touw- en zeilwerk en het vervoer van hout en andere materialen. Catharina’s ene beroepswoord plaatst het gezin direct in die wereld.

Kraamzorg rond 1715.

Een schippersvrouw aan het werk op een vrachtschuit, rond 1650.
Lees meer over schippers en scheepsvolk

Mayke was al lange tijd ziek geweest. Catharina noteerde dat zij vijf à zes weken zeer flauw was geweest en “dodelicke korsen” had gehad: zware koortsen waarbij haar toestand volgens Catharina ernstig was.

De zwangerschap eindigde veel te vroeg. Catharina schreef dat zij Mayke verloste van een vrucht van twintig weken. Meer over het kind vermeldde ze in deze regel niet.

Voor deze hulp schreef zij één gulden en vijf stuivers op. Een dag eerder of later noteerde ze andere huishoudens met heel andere beroepen. Zulke opeenvolgende regels tonen hoe gevarieerd haar Dokkumer praktijk was: slagers, brouwers, vroedmannen, scheepsbouwers en arbeiders kwamen allemaal in hetzelfde register terecht.

Ook hier is de locatie belangrijk. “De Helling” is geen later toegevoegd adres, maar Catharina’s eigen plaatsaanduiding. Daardoor kunnen we de gebeurtenis verbinden met een concreet deel van de werkende stad zonder meer te beweren dan zij zelf opschreef.

De geschiedenis van Dokkum vermeldt dat scheepsbouw en handel in de 17de en 18de eeuw belangrijk waren. De bevalling bij Henderick en Mayke vormt daarvan een klein persoonlijk spoor: een vroedvrouw die op een zondag naar de Helling werd gehaald, naar het huishouden van een schipmaker.

Ziekenzorg rond 1715.

Een trekschuit op een Nederlandse trekvaart, rond 1660.
Lees meer over schippers en scheepsvolk

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.