Willem Frederik op een bruiloft in Marsum, januari 1649
Stadhouder Willem Frederik verbleef in januari 1649 meerdere dagen in Marsum voor de bruiloft van Frans van Eysinga. Zijn dagboek is uitzonderlijk concreet. Hieronder staat de Marsumer episode in modern Nederlands, met politieke uitweidingen sterk bekort maar met eten, slapen, spel, dans, drank en het afscheid behouden.
Stadsleven rond 1650.
Over de datering
Willem Frederik noteerde in deze periode dubbele datums volgens twee kalenders, bijvoorbeeld 14/24 en 17/27 januari. Daarom wordt hier voor de leesbaarheid gesproken over de opeenvolgende feestdagen in januari 1649.
Eerste avond: dansen tot vijf uur
Willem Frederik vertrok om vier uur en kwam rond vijf uur in Marsum aan. Hij werd vriendelijk ontvangen. Na de maaltijd werd gedanst tot ongeveer vijf uur in de ochtend. Hij noteerde dat er behoorlijk was gedronken.
Tweede dag: uitslapen, een boterham en opnieuw dansen
Na de korte nacht bleef hij lang op zijn kamer. Hij sliep en las tot in de middag en at slechts een boterham met boter. Daarna speelde hij het spel 'verkeren' met Eysinga, Hauwerda en anderen. Om acht uur ging het gezelschap aan tafel. De dans duurde deze keer tot ongeveer zes uur 's morgens.
Derde dag: marsepein als teken dat het feest eindigt
Ook deze dag las hij eerst brieven in bed en sliep tot rond de middag. Pas tegen vier uur kwam hij uit zijn kamer. Na spel en gesprekken ging men om acht uur aan tafel en werd tot ongeveer zeven uur gedanst en gedronken. Enkele gasten hielden het zelfs tot negen uur vol.
Een groot stuk marsepein, dat Willem Frederik een 'paradijs' noemt, werd aangesneden. Dat was het teken dat de gasten zich op vertrek moesten voorbereiden. Boeren uit de omgeving schoten voor hem. Hij gaf hun twee tonnen bier, al wilde Tjalling van Eysinga niet dat hij die zelf betaalde.
Vierde dag: wandelen, varen en een luidruchtig afscheid
Willem Frederik had op kussens geslapen in plaats van in een bed. Rond elf uur stond hij weer op. Hij wandelde met de vrouwen en voer met hen in een klein schuitje. Er werd tot in de middag gedanst. Bij het afscheid dronk men opnieuw stevig.
Na een lang gesprek met Tjalling van Eysinga vertrok Willem Frederik in uitgelaten stemming. Hij schreef dat hij onderweg te paard veel dronk, vrouwen kuste en soms zelfs met zijn paard een huis binnenreed. 's Avonds at hij nog met enkele bekenden, maar noteerde nadrukkelijk dat hij toen niet meer dronk.
Een feestdagboek naast de gewone dorpsgeschiedenis
De notities gaan over een adellijk feest op de Heringastate en zijn dus niet representatief voor ieder huishouden in Marsum. Ze laten wel uitzonderlijk precies zien hoe laat men at en sliep, welke spellen werden gespeeld, hoe lang het dansen doorging en hoe boeren uit de omgeving aan het feest deelnamen. Zie ook Marsum in de 17de eeuw en Willem Frederiks reizen door Friesland.
In beeld
Scheepvaart rond 1650.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.