Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Bakhuizen in de 19de eeuw

Na 1850 groeide Bakhuizen vooral aan de zuid- en zuidwestkant. Onderwijs en katholieke voorzieningen kregen vaste gebouwen.

Omstreeks 1820: inwoners richten zelf een school op

Tot ongeveer 1820 had Bakhuizen geen eigen school. Kinderen gingen soms naar Oudemirdum. Daarna richtten inwoners zelf een school op. In 1873 verhuisde het onderwijs naar een nieuw schoolgebouw aan de huidige T. de Boerstraat.

Onderwijs rond 1850.

Onderwijs rond 1850.

1857: een katholieke kerk

De katholieke gemeenschap kreeg in 1857 een kerkgebouw. Dat gebouw werd in de 20ste eeuw vervangen, maar de bouw van 1857 markeerde een grote verandering: katholieken konden na eeuwen weer zichtbaar een eigen kerk in het dorp hebben.

Wonen en werken

Het woonhuis T. de Boerstraat 25 dateert uit 1865. Rond het dorp bleven veeteelt, landarbeid en vervoer over de vaart belangrijk. De groei van de kern bracht ook meer ambachts- en winkelwerk.

Veer rond 1850.
Veer rond 1850.

1873-1874: een nieuwe school en een droge zomer

De jonge Anne Reins Folmer hield in deze jaren een dagboek bij over Bakhuizen, Mirns en de omgeving. Op 5 februari 1873 noteerde hij dat de nieuwe school in Bakhuizen voor 4.100 gulden was aanbesteed. Een jaar later werd ook een nieuwe onderwijzerswoning aanbesteed.

Bakkerij rond 1800.
Bakkerij rond 1800.

In september 1874 schreef Folmer dat de Bakhuistervaart werd geslat: de vaart werd uitgebaggerd. Die zomer hield de droogte lang aan. Volgens zijn dagboek ontstond op veel plaatsen gebrek aan drinkwater, moest vee uit de hand worden gevoerd en verdroogden aardappelen in de grond.

Wat is nog herkenbaar?

  • De oudere dorpskern en de Bakhusterfeart.
  • Het woonhuis aan T. de Boerstraat 25 uit 1865.
  • De plaats van de 19de-eeuwse schoolontwikkeling.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.