Harlingen, Piet Smit en de Watergeuzen, 1567–1572

De Opstand kwam in Harlingen letterlijk via zee binnen. Op 17 mei 1568 werden ongeveer 1.800 soldaten in koninklijke dienst in de haven aan land gezet. Tegelijk kozen Friezen de andere zijde. De Harlinger Piet Smit, ook Peter Smydt genoemd, werd een van de Watergeuzen.

1567: vluchten voor Alva

Piet Smit was in Harlingen geboren. Zijn geboortejaar is niet bekend. Volgens zijn biografische gegevens week hij in 1567 uit toen Alva naar de Nederlanden kwam. Hij sloot zich vervolgens bij de Watergeuzen aan.

1570: zijn schip wordt buitgemaakt

In het voorjaar van 1570 maakten koningsgezinde troepen op de Zuiderzee zijn schip buit. Smit zelf wist te ontkomen. De bron vertelt niet hoe hij ontsnapte of waar hij daarna aan land kwam.

Scheepvaart rond 1565.

1571: tweehonderd pond buskruit

Een jaar later was Smit in Emden. Daar kocht hij tweehonderd pond buskruit voor de geuzenkapitein Jan Abels. De graaf van Oost-Friesland liet het kruit in beslag nemen. Zulke aankopen laten zien hoeveel de strijd op zee afhankelijk was van havens, leveranciers en veilige opslagplaatsen.

1572: zelf kapitein

In 1572 wordt Piet Smit zelf onder de kapiteins van de Watergeuzen genoemd. Een oudere biograaf achtte het waarschijnlijk dat hij op 1 april bij de inname van Den Briel aanwezig was, maar daarvoor wordt geen rechtstreeks bewijs gegeven. Daarom wordt dat hier niet als vaststaand feit gepresenteerd.

Militairen rond 1580.

Harlingen tussen twee kampen

Smits loopbaan liep parallel aan de militaire betekenis van de haven. In mei 1568 kwamen er troepen voor het landsheerlijk gezag aan land, terwijl een Harlinger enkele jaren later juist met de opstandelingen over zee voer. In 1579 sloot Harlingen zich aan bij de Unie van Utrecht en in 1580 kwam ook het kasteel in Staatse handen.

Harlingen in de 16de eeuw

In beeld

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.