François HaverSchmidt (in modern Nederlands):

In mijn herinnering zie ik de gang van ons huis terug. Er stonden matten en een paraplubak, er hing een weerglas en vooral de oude huisklok. De klok had twee scheepjes boven de wijzerplaat. Die schommelden heen en weer. Voordat de klok sloeg, speelde zij een deuntje.

Onze naaister maakte eens een grap tegen neef Kees, die eerst met mijn broertje speelde en daarna begon te vechten: "jij slacht de klok wat, die speelt ook eerst en dan gaat-ie slaan!"

Met het weerglas kon ik veel minder goed opschieten. Zodra wij van plan waren de volgende dag vroeg te gaan wandelen, of als ik mee uit rijden mocht, ging de vloeistof in de glazen buis omhoog. Het ding voorspelde dan veel regen, wind of storm. Als de plannen werden afgezegd, werd het later soms prachtig weer. Als jongen verdacht ik het weerglas ervan dat het mij dwarszat. Ik had overigens ook weleens aan het koperen wijzertje gezeten dat vader gebruikte om de stand aan te geven.

François HaverSchmidt (in modern Nederlands):

Op winteravonden met bezoek, en vaak ook op zondag na de kerk, zaten we in de grote opkamer. De marmeren schoorsteen had een brede haard waarin het vuur brandde. Vader zat op zijn vaste plaats. Naast hem zat dominee Fabius, een kleine, gezette man met een rood gezicht, een bril en een bruine krulpruik. Ze droegen witte dassen en rookten uit lange pijpen.

François HaverSchmidt (in modern Nederlands):

Ik zat samen met mijn broertje op een stoof bij de haard. We luisterden naar de dominee, die de walvisvangst zo levendig kon navertellen dat hij zelf de harpoen leek te werpen. Ik zag de golven, de hoge ijsbergen en de walvis al voor me. Toen de lijn van de harpoen werd uitgerold, hield ik mij vast aan vaders knie, bang dat de boot zou omslaan.

François HaverSchmidt (in modern Nederlands):

Als thuis werd besloten dat we de hele dag met het rijtuig uit zouden gaan, was er dagen van tevoren al opwinding. Vader zat de vergadering zogenaamd voor, maar moeder had volgens mij de beslissende stem. Tijdens het eten maakten mijn broertjes, zusjes en ik ruzie over wie voorin, in het midden of achterin het rijtuig mocht zitten. Vader kon dan dreigen dat niemand meeging.

Op weg naar school vertelde ik tegen andere kinderen over de tocht die ons te wachten stond. Ik maakte het verhaal veel mooier dan de plannen werkelijk waren. Misschien zouden er wel vier witte paarden voor de wagen staan. En misschien zouden we door een bos rijden vol rovers, zodat vader een geladen geweer mee zou nemen. Ik kende al genoeg roververhalen om te vinden dat ik eindelijk zelf ook eens zoiets moest meemaken.

Het werd gevaarlijk toen ik zelfs tijdens de les bleef praten. Een hulponderwijzer dreigde dat ik na school moest blijven. Niet de straf zelf maakte mij bang, maar de gedachte dat vader erachter zou komen en mij thuis zou laten als het rijtuig vertrok. Gelukkig vergat de onderwijzer zijn dreigement.

Op de laatste avond konden mijn broertje en ik nauwelijks slapen. In een nare droom regende het alsof het nooit meer zou ophouden. Om drie uur 's nachts lagen we al wakker. De zon kwam prachtig op, maar de klok leek maar niet vooruit te gaan. Toen het eindelijk zes uur sloeg, mochten we opstaan.

Ik had mijn nachtkleding nog aan en liet mijn zweepje al knallen. Voor het vertrek stonden we met onze neuzen tegen de ramen van de voorkamer gedrukt. We zagen de paarden ongeduldig bewegen en de koetsier de bagage inladen: manden met eten, flessen, glazen, mantels, doeken, paraplu's en een doos met taart. Toen ik aan de beurt was om in te stappen, merkte ik dat mijn zweepje nog binnen lag. Dat mocht niet mee.

François HaverSchmidt (in modern Nederlands):

Onder het dak van ons huis ontdekte ik ooit een mand met hooi en een nest jonge katjes. Ik ging er telkens weer kijken. Ik vroeg melk aan de meiden en hield de plek geheim. Maar een oppasser ontdekte wat ik deed. De volgende ochtend waren bijna alle katjes verdronken. Ik was woedend en verdrietig. Ik maakte er later zelfs een gedicht over, mijn eerste lierzang, al ging dat gedicht verloren.

Niet iedere herinnering was prettig. Ik weet ook nog hoe ik als klein kind op een zondagavond een angstaanjagende prent in moeders kerkboek zag. 's Nachts kwam zij aan mijn bed om mij te troosten. De herinnering aan die prent en haar troost bleef mij mijn hele leven bij.

François HaverSchmidt (in modern Nederlands):

Als kind leefde ik tussen het weerglas in de gang, de schommelende scheepjes van de klok, het haardvuur, het zilveren koffiekomfoor, de verhalen van volwassenen en de drukte rond een rijtuig voor de deur. In de verhalen uit mijn latere leven kwamen die voorwerpen en geluiden telkens weer terug.