Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

De vrede na het beleg van Hottingahuis, 1481

De scheidsregeling van Goede Vrijdag

Na het beleg van Hottingahuis werd een overeenkomst opgesteld tussen de steden Sneek en Bolsward en de betrokken hoofdelingen en hun aanhang. Het afschrift van deze scheidsregeling luidt als volgt.

Alle bepalingen van de overeenkomst

De bemiddelaars en de partijen bij het compromis (in modern Nederlands):

In de naam van de Heer. Amen. Wij zijn:

• heer Jelle Juusma;
• heer Beno in Wirdum;
• Tyebbe Vninga;
• Pieter Camstra;
• Hessel, Jelgers zoon;
• Sascker Onama;
• Sicke, Agges zoon.

Wij verklaren met deze openbare brief dat wij voor het welzijn, de rust en vrede van het gemeenschappelijke land, en in het bijzonder van de hierna genoemde partijen, een regeling voor hun geschillen hebben opgesteld. Beide partijen hebben daarin toegestemd.

Aan de ene kant staan:

• de stad Sneek;
• de stad Bolsward;
• Pieter Harincxma;
• Rienick Harincxma;
• Juw Juwinga;
• Wybe, Syuerds zoon, op Grouestins;
• hun vrienden en helpers.

Aan de andere kant staan:

• Douwe Syaerda;
• Wyttya Juwinga en haar kinderen;
• Suob Hollinga en haar zoon Hero, voor haarzelf en haar andere kinderen;
• Tyaerd Grioestera;
• hun vrienden, helpers en de helpers van hun helpers.

Ten eerste verklaren wij de oude scheidsuitspraak uit 1480 tussen de Snekers, Bolswarders, Juw en Wyttya volledig van kracht. Alle mannen en vrouwen, geestelijken en wereldlijke personen, zullen weer naar hun eigen bezit mogen terugkeren om het te gebruiken.

Alle gevangenen aan beide kanten zijn vrij. Zij mogen vrij en veilig naar hun eigen bezit terugkeren en het in goede vriendschap en vrede gebruiken zoals zij het aantreffen. Voordat zij de gevangenis verlaten, moeten zij zweren dat zij onverkort zullen naleven wat over hen en tussen de Snekers, Bolswarders, Pieter, Rienick en Juw aan de ene kant en Douwe, Sicke, Suobb en Wyttya aan de andere kant wordt beslist, verzoend en bezegeld, voor henzelf, hun helpers, de helpers van hun helpers en vrienden. Een beroep op de dwang van de gevangenschap mag hen hierbij niet helpen.

Alle zaken en geschillen sinds de oude uitspraak uit 1480 — over tekortkomingen, brand, roof, doden, verwondingen, ingenomen en neergehaalde huizen en stinsen, en alle andere misdaden en schade aan bezit, van geestelijke of wereldlijke personen of plaatsen — zullen deze partijen geheel en zonder voorbehoud aan twee of drie eerbare, wettige bemiddelaars van beide partijen voorleggen. Als die het niet eens kunnen worden, mogen zij een, twee of drie overmannen kiezen en erbij nemen, geestelijken of wereldlijke personen, zonder toestemming van de partijen nodig te hebben.

De partijen moeten vóór de eerstkomende Sint-Jacob hun bemiddelaars kiezen en hun medewerking vragen. De bemiddelaars houden hun eerste vergadering in Weidum op de maandag na de eerstkomende Maria-Geboorte. Zij en de overman of overmannen moeten de zaak geheel beslechten en verzoenen vóór de tweede Sint-Jacob na de datum van deze brief.

De Snekers, Bolswarders, Pieter, Rienick, Juw en Wybe aan de ene kant en Douwe, Sicke, Wyttya en haar kinderen, Suobb en haar kinderen en Tyaerd Groestera aan de andere kant zullen voor zichzelf, hun vrienden, helpers en de helpers van hun helpers een vrije, vaste vrede houden voor leven en bezit, heimelijk en openlijk, in alle steden en plaatsen, zonder enige uitvlucht. Houdt iemand van een partij, haar helpers of onderdanen de vrede niet, of doet hij iemand kwaad of schade, van binnen of buiten het land, dan moet zijn partij hem aan de andere partij uitleveren of zelf voor hem instaan.

Als Wybe, Syuerds zoon, deze artikelen niet naleeft, ertegen handelt of verhindert dat de zaak wordt beslecht, en opnieuw tegen Douwe, Sicke en hun vrienden optreedt en hun kwaad doet zonder dat zij dat hebben verdiend, dan moeten Sneek, Bolsward, Pieter en Juw hun band met Wybe verbreken. Zij mogen hem tegen Douwe, Sicke en hun vrienden geen bijstand of hulp geven, heimelijk of openlijk, met personen of bezit, op straffe van schending van de gezamenlijk gezworen eed.

Beide partijen moeten hun huurlingen en buitenlandse Duitse soldaten afdanken en binnen veertien dagen na Pasen het land uit brengen. Niemand van de partijen, hun vrienden, helpers of de helpers van hun helpers mag zulke soldaten opnieuw in dienst nemen, onderhouden of binnen of buiten het land aantrekken. Dit geldt zonder enige uitvlucht, op straffe van schending van de gezamenlijke eed en verlies van de zaak.

Zodra deze artikelen zijn bezegeld en bezworen, gaat de vrede in. Hij duurt totdat de zaak is beslecht en verzoend. Binnen twee etmalen moeten de belegeraars vertrekken en de gevangenen vrij zijn. Wij, partijen aan beide kanten, zullen alle artikelen vast en onverkort houden, op straffe ervan als eerloos, trouweloos en meinedig te gelden.

Om de waarheid te getuigen en deze bepalingen vast te leggen, hebben wij, de genoemde steden, onze geheime stadszegels op deze brief gezet. En ik, Pieter, heb deze brief bezegeld voor mijzelf en op verzoek van Rienick. Omdat ik, Wybe, nu zelf geen zegel gebruik, doordat mijn zegel in de gevangenschap is gebroken, heb ik de eerbare heer Agge, Piers zoon, in Sneek gevraagd deze brief op mijn verzoek mee te bezegelen. Dat heb ik, heer Agge, op verzoek van Wybe gedaan. In het jaar 1481, op Goede Vrijdag, dat was 20 april.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.