Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Otto keert met nieuwe brieven terug, 1493

Groningen vraagt om intrekking

De verbodsbrief van de keizer werd onmiddellijk door zijn bode naar Groningen gebracht en daar aangeboden. Na ontvangst stuurden de Groningers vooraanstaande en aanzienlijke mannen naar de keizer in Linz in Oostenrijk. Zij moesten hun optreden verontschuldigen en de brief laten intrekken en nietig verklaren. Zij bereikten bij de keizer echter niets, omdat doctor Haering, raad van de keizer, aanwezig was en dit verhinderde.

Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.
Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.

Na de dood van Frederik III

Intussen stierf Frederik III, de Roomse keizer, op 29 augustus van dat jaar. Zijn zoon Maximiliaan, aartshertog van Oostenrijk, werd na zijn vaders dood tot Rooms keizer gekozen. Na Frederiks dood vatten Groningen en zijn bondgenoten moed. Met brandstichting, gevangenneming en roof brachten zij in Oostergo grote schade toe aan degenen die niet tot hun verbond wilden toetreden.

Otto keert terug met nieuwe brieven

Omstreeks Sint-Lucia kwam heer Otto van Langen opnieuw naar Sneek, namens Maximiliaan, de Roomse keizer. Otto was kanunnik van Mens en raad en commissaris van de Roomse koning. Hij had vooraanstaande mannen, heren en ridders bij zich, onder wie Conrardus van Manspach en Jacob Sulvercaemer. Hen liet hij in Deventer achter.

Otto bracht in Sneek van Maximiliaan, de Roomse koning, een bevestiging van de Friese privileges mee. Ook had hij brieven bij zich die de jaarlijkse belasting of gross kwijtscholden die de Friezen over veel verstreken jaren aan de keizer schuldig waren, en meer verbodsbrieven tegen Groningen. Daarom riep hij namens de Roomse koning heel Oostergo, Westergo en Zevenwouden op bij hem in Sneek te komen om de koninklijke brieven te horen en te zien.

Een rechtszitting, rond 1450.
Een rechtszitting, rond 1450.

Een bestand tot mei

Op 18 december reisde Otto van Sneek naar Groningen. Ook daar maakte hij de bedoeling van de koning officieel bekend. Om zijn opdracht tussen de Friese landen en Groningen beter te kunnen uitvoeren, sloot hij een bestand tussen de Friezen en de Groningers tot de daaropvolgende mei.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Soldaten onderweg, rond 1495.
Soldaten onderweg, rond 1495.
Zorg voor een zieke, rond 1450.
Zorg voor een zieke, rond 1450.
Een gevecht bij het water, rond 1460.
Een gevecht bij het water, rond 1460.
Na een gevecht, rond 1460.
Na een gevecht, rond 1460.
Een smid aan het werk, rond 1450.
Een smid aan het werk, rond 1450.

Bij deze kroniek

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 208-209 (PDF-bladzijden 219-220).

Online kronieken, dagboeken en brieven

  • Vanaf de alinea Dese voorsz. keye. mayts. inhibitie brief op blz. 208 tot en met het bestand tot de komende mei op blz. 209, vóór de jaarzin 1494. De volgende ronde begint daar bij Nieuwjaarsdag en de verkiezing van een potestaat.
  • Onmiddellijke bezorging door de keizerlijke bode, vooraanstaande Groninger gezanten naar Linz in Oostenrijk, hun verontschuldiging en verzoek om intrekking, mislukking door de aanwezige doctor Haering en hernieuwde schade in Oostergo door brand/gevangenneming/roof zijn behouden.
  • De afdruk geeft Frederik III’s sterfdatum als 29 augustus en beschrijft Maximiliaan als na zijn vader gekozen Rooms keizer, maar noemt hem ook Rooms koning en Otto koninklijk raad. Deze datum en wisselende titulatuur zijn als kroniekrelaas behouden, niet stilzwijgend geharmoniseerd of hier onafhankelijk bevestigd. Dit zijn open chronologische bronvragen; deze bronvraag blijft onopgelost.
  • Sint-Lucia, Otto als kanunnik van Mens/raad/commissaris, Conrardus van Manspach, Jacob Sulvercaemer en hun achterblijven in Deventer, privilegebevestiging, kwijtschelding van achterstallige jaarlijkse belasting over vele jaren, nieuwe verbodsbrieven en oproep van Oostergo/Westergo/Zevenwouden zijn volledig opgenomen. Mens en de precieze identificatie van Haering en de begeleiders vragen nader onderzoek.
  • Gross is de oorspronkelijke benaming van de jaarlijkse belasting, zonder moderne geldwaarde. Otto’s vertrek op 18 december, officiële bekendmaking in Groningen en bestand tot de volgende mei staan in de tekst. Er is geen onbewezen exacte meidatum ingevuld.
  • De beelden zijn algemene historische voorstellingen, niet beelden van de genoemde gebeurtenis of een bewezen locatie. Hun eigen periode is vermeld. De kaart toont een passend huidig overzicht zonder niet bewezen gebouwlocaties of historische grenzen.

De volledige bij deze pagina horende overgeleverde passage is naast de afdruk van boek 4 gelezen. Alle leesbare bepalingen, handelingen, namen en uitzonderingen blijven behouden. Afzonderlijk verantwoorde tekst- en rechtsvragen zijn daarmee niet onafhankelijk opgelost.