Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Jelmers huis in Warns belegerd, 1494

Het huis van Jelmer Sydtsma belegerd

Begin september van hetzelfde jaar verzamelden Douwe Gaelis en Otto Yges al hun vrienden en partijgenoten. Zij belegerden het huis van Jelmer Ottes Sydtsma in Warns. Jelmer was toen niet thuis, maar in Sneek. Hij haalde Bocke Harincxma en Sneek, Low Broerzoon Bonninga, de vader van zijn vrouw, Wybe Jarichzoon en anderen over met hem naar Gaasterland te reizen om het huis te ontzetten.

Een beleg, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.

Een nederlaag op 15 september

Bocke bleef op het blokhuis in Hemelum. Jelmer, Low en Wybe trokken met hun hele macht, die veel groter was dan die van de Vetkopers, op 15 september tegen de Galama’s ten strijde.

De overwinning komt van God, niet van het grote aantal of de kracht van de mannen.

De Galama’s wonnen de slag. Zij doodden sommigen en namen er velen gevangen. Low Broerzoon Bonninga uit Hlyonghum werd gedood nadat hij zeer dapper had gevochten. Jelmer Ottes raakte gewond en werd gevangengenomen.

Jelmers vrouw houdt het huis vast

Jelmers vrouw was op het huis en wilde het nog niet aan haar vijanden overgeven. Zij wist dat haar vader Low dood was en haar man Jelmer gewond en gevangen. Toen Bocke Harincxma hoorde van de nederlaag van zijn mannen, was hij zeer bedroefd. Hij vertrok uit Hemelum naar Harich, naar het huis van Minno Hillama.

Gewapende boeren, rond 1500.
Gewapende boeren, rond 1500.

Verzoening en afbraak

Daarna bemiddelden goede priesters en mannen. Zij sloten een verzoening waarbij de gevangenen aan beide kanten vrij zouden zijn. Jelmers huis werd aan Douwe Gaelis overgegeven. Hij haalde het tot de grond toe neer.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Bewaking van een brug, rond 1495.
Bewaking van een brug, rond 1495.
Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.
Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.
Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.
Na een gevecht, rond 1460.
Na een gevecht, rond 1460.
Een schutter, rond 1500.
Een schutter, rond 1500.

Bij deze kroniek

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 225-226 (PDF-bladzijden 236-237).

Online kronieken, dagboeken en brieven

  • Vanaf het begin-van-septemberbericht op blz. 225 tot en met de afbraak van Jelmers huis op blz. 226, vóór Als Jw Juuinga aldus lach ballinck. De gehele gebeurtenis is verwerkt.
  • Douwe Gaelis en Otto Yges, alle vrienden, Warns, Jelmer afwezig in Sneek, Low als schoonvader, Wybe, Bocke en de stad Sneek, Bocke achterblijvend op Hemelum en grotere ontzetmacht zijn behouden.
  • 15 september, Galama’s overwinning, doden en vele gevangenen, Low Broerzoon Bonninga na dapper gevecht, Jelmer gewond en gevangen, vrouw die ondanks haar kennis van beide verliezen niet opgeeft, Bockes grote droefheid en vertrek naar Minno Hillama in Harich zijn niet ingekort. Geen verzonnen naam of toespraak voor Jelmers vrouw toegevoegd.
  • Worps duiding dat overwinning van God komt en niet van aantal of kracht staat herkenbaar als zijn eigen woorden in modern grijs. Geen hedendaagse verklaring of nieuwe religieuze uitspraak van ons.
  • Priesters en mannen, verzoening, gevangenen aan beide kanten vrij, overdracht aan Douwe en afbraak zijn behouden. Hlyonghum blijft als bronvorm staan zonder onbewezen moderne identificatie; deze bronvraag blijft onopgelost.
  • De beelden zijn algemene historische voorstellingen, niet beelden van de genoemde gebeurtenis of een bewezen locatie. Hun eigen periode is vermeld. De kaart toont een passend huidig overzicht zonder niet bewezen gebouwlocaties of historische grenzen.

De volledige bij deze pagina horende overgeleverde passage is naast de afdruk van boek 4 gelezen. Alle leesbare bepalingen, handelingen, namen en uitzonderingen blijven behouden. Afzonderlijk verantwoorde tekst- en rechtsvragen zijn daarmee niet onafhankelijk opgelost.