Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

De slag bij de Palesloot, 1488

Zevenhonderd soldaten uit Holland

In 1488 gingen de Galama’s naar heer Johan van Egmond, stadhouder van Holland en hun partijgenoot. Met zijn hulp kregen zij zevenhonderd soldaten. Daarmee voeren zij naar Friesland om zich op de Schieringers te wreken. De Snekers en de gezamenlijke Schieringers in Oostergo en Westergo hoorden het. Met wel vierduizend mannen trokken zij naar Workum, Hindeloopen en de kust in de omgeving om de soldaten buiten het land te houden.

Zij bleven er vier dagen. Douwe en Hartman Gaelis kwamen met hun schepen niet aan land, want zij wisten dat de Schieringers met zoveel mannen niet lang konden blijven. Op de vierde dag gingen de Schieringers naar huis. Seerp Beyma, Lyuwes zoon, bleef met zijn mannen in Workum achter.

Gewapende boeren, rond 1500.
Gewapende boeren, rond 1500.

De landing bij de Palesloot

Diezelfde nacht kwamen Douwe en Hartman, de broers van Yge, en Otte, Yges zoon, bij Hindeloopen aan land in een sloot die de Palesloot heette. Zij hadden de soldaten, ballingen uit Leeuwarden en Workum en andere vrienden bij zich. Seerp hoorde het en trok hun bij de Palesloot tegemoet met zijn eigen mannen en andere Schieringers uit Workum en Hindeloopen.

Zij doodden ongeveer tweehonderdvijftig soldaten en namen er wel vijftig gevangen. De anderen kwamen weer in de schepen en voeren terug naar Holland. Deze slag vond plaats op 15 juli.

Gabbe Jaerla gedood en een kort verbond

In hetzelfde jaar werd Gabbe Jaerla door knechten van Syds Bottinga gedood bij het huis van Hessel Hummalda in Ee in Dongeradeel.

Omstreeks Maria-Hemelvaart werd in Leeuwarden een algemene vergadering gehouden. Alle steden en hoofdelingen van Oostergo en Westergo sloten en bezegelden een overeenkomst om goede rechtspraak te handhaven en alle buitenlandse soldaten tegelijk het land uit te brengen. Zo wilden zij hun privileges en vrijheid beschermen. Maar dit verbond duurde niet lang, zo sterk was de partijstrijd in Friesland.

Een gevecht bij het water, rond 1460.
Een gevecht bij het water, rond 1460.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 4

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Op de kaart

Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.
Verzorging van een gewonde soldaat, rond 1500.
Soldaten onderweg, rond 1495.
Soldaten onderweg, rond 1495.
Reizigers, rond 1500.
Reizigers, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.
Een beleg, rond 1500.
Een schutter, rond 1495.
Een schutter, rond 1495.

Bij deze kroniek

Bronnen en verantwoording

Worp van Thabor, Kronijk van Friesland, vierde boek, Friesch Genootschap, Leeuwarden 1850, gedrukte blz. 172-173 (PDF-bladzijden 183-184).

Online kronieken, dagboeken en brieven

  • Vanaf de nieuwe jaarzin 1488 op blz. 172 tot het einde van het kortdurende verbond op blz. 173, vóór 1489. Het voorgaande slot van 1487 staat al op 1487-3.html.
  • De Galama’s, Johan van Egmond als partijgenoot, zevenhonderd soldaten, doel wraak, wel vierduizend tegenstanders, Workum/Hindeloopen/kust, vier dagen wachten en Seerp als achterblijver zijn volledig opgenomen.
  • Douwe en Hartman als broers van Yge, Otte als zoon, ballingen uit Leeuwarden en Workum, overige vrienden, landing in dezelfde nacht bij de Palesloot, Seerps tegenactie en datum 15 juli zijn behouden. Dardehalff hondert betekent tweehonderdvijftig, niet driehonderdvijftig. De kwalificaties ongeveer en wel vijftig blijven staan.
  • De terugkeer van de overige soldaten naar Holland, Gabbe Jaerla’s dood door Syds Bottinga’s knechten bij Hessel Hummalda in Ee en de vergadering omstreeks Maria-Hemelvaart zijn niet weggelaten. Rechtspraak, gezamenlijke verwijdering van buitenlandse soldaten, privileges en vrijheid en het snelle einde door partijstrijd zijn volledig verteld.
  • De beelden zijn algemene historische voorstellingen, niet beelden van de genoemde gebeurtenis of een bewezen locatie. Hun eigen periode is vermeld. De kaart toont een passend huidig overzicht zonder niet bewezen gebouwlocaties of historische grenzen.

De volledige bij deze pagina horende overgeleverde passage is naast de afdruk van boek 4 gelezen. Alle leesbare bepalingen, handelingen, namen en uitzonderingen blijven behouden. Afzonderlijk verantwoorde tekst- en rechtsvragen zijn daarmee niet onafhankelijk opgelost.